site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
देश
Global Ime bankGlobal Ime bank
साना व्यवसायीलाई विकल्प दिँदैन, लखेट्छ मात्रै !

काठमाडौं । काठमाडौंका फुटपाथमा व्यापार गर्नेहरु महानगरका मेयर बालेन्द्र शाह (बालेन) नेतृत्वसँग प्रतिरोध गरिरहेका छन् । 

‘सहरका गरिबलाई उठिबास लगाउन खोजिएको’ भन्दै विकल्पको खोजीमा साना सडक व्यापारी छन् । 

तर महानगर भने व्यापारीमाथि झनै आक्रामक बन्दै गएको देखिन्छ । 

यसका लागि महानगरले १६२ जना थप नगरप्रहरी भर्ना गरेरै चोक–चोकमा खटाउन थालिएको छ । 

हाल फुटपाथ व्यापारीलाई व्यवस्थापन गर्नुको साटो जबरजस्त गाडा खोस्ने, दुर्व्यवहार गर्नेलगायतका गतिविधिमा महानगर अग्रसर देखिन्छ । 

महानगरका नगरप्रहरी आफ्नो गाडीमा नभइ ट्याम्पो तथा सार्वजनिक यातायात चढेर छापामार शैलीमा फुटपाथमा ठेला तथा साइकल जफत गर्न पुग्छन् । 

केही दिनपहिले ठेलासहित भाग्दै गरेकी अन्दाजी ५५–६० वर्षीया एक महिलाको ठेला नगरप्रहरीले लखेटी–लखेटी खोस्यो । 

ती महिलाले रुदै अनुनय–विनय गरेको भिडियो सामाजिक सञ्जालमा भाइरल बन्यो ।

उक्त भिडियोमा उनले ठेला खोस्दै गरेको नगरप्रहरीलाई भनेकी छिन, “नानी मेरो दुःख गरी खाने भाडो यही हो । नलैजानुस् न । मेरो कोही छैन, केही छैन । ठेला लैजाने भए छोराछोरी र मलाई पनि लैजाउ । गरिखाने भाँडो नै लिए पछि के खाएर बाँच्ने ? गरिबको यति लगेर तपाईँहरुलाई कति चाँही पुग्छ र ?” 

काठमाडौं महानगरले फुटपाथ व्यापारीमाथि गरेको जबरजस्ती शैली पहिलो भने होइन । 

गत असार १७ गते बालुवाटरमा मकै बेच्दै आएको चेतेन्द्र दम्पतीमाथि पनि त्यसै गरी जबरजस्त बल प्रयोग गर्यो । 

नगरप्रहरी टोलीले मकैसहितको ठेला जफत गर्यो । 

त्यतिबेला मेयर बालेनको चर्को आलोचना हुँदा अधिकांशले तत्कालीन नगरप्रहरी प्रमुख धनपति सापकोटाका कारण बालेनले गाली खानुपरेको आरोप लगाए । 

त्यसपछि बालेनले सापकोटालाई हटाएर नगरप्रहरी प्रमुखमा एसपी राजुनाथ पाण्डेलाई नियुक्त गरे । 

एसपी पाण्डे नेतृत्वले नै गत असोज अन्तिम साता थापाथली क्षेत्रबाट पानीपुरी र चटपटे बेच्दै गरेको एउटा ठेलागाडा उठायो । सो ठेलागाडा थियो लमजुङकी ३४ वर्र्षीया शर्मिला तामाङको । 

त्यसपछि जफत भएको ठेला फिर्ता लिन शर्मिला पनि अनुनय–विनय गर्दै महानगर कार्यालयसम्मै पुगिन । 

शर्मिलाको सो दृश्य सामाजिक सञ्जालमा निकै भाइरल बन्यो । 

शर्मिलाले दायाँ हात भाँचिएर स्टिल हालेकाले उपचार गर्न स्टिल झिक्न र घर परिवार पाल्नका लागि फुठपाथ व्यापार गर्न बाध्य रहेको बताएकी थिइन् ।  

उनको ठेला विदेशमा बस्ने नेपालीको सहयोगमा प्राप्त भएको थियो ।  शर्मिलाको  ठेला फिर्ता माग्न गरेको अनुनय–विनयपछि केही मनकारीले सहयोग रकम जुटाए । 

धरान उपमहानगरपालिकाका मेयर हर्क साम्पाङ राईले पनि आफ्नो एक महिनाको तलब शर्मिलालाई दिने घोषणा गरे । 

“महानगरले कैयौँ फुटपाथ व्यापारीको बाध्यता नबुझेर बल प्रयोगको बाटो मात्रै रोज्दै आएको छ । कुनै विकल्प दिन सकेको छैन । महानगर भने नियमको पालना गरेको भन्दै गौरव ठान्छ । महानगरको यस्तो रवैयाका कारण कैयौँ फुटपाथ व्यापारीको गरिखाने भाँडो नै गुम्छ,” एक व्यापारीले भने । 

फुटपाथ व्यापारीमाथि नगरप्रहरीको दुर्व्यवहार गर्ने घटना सामान्य जस्तै नै बनिसकेको छ । 

थापाथलीस्थित फुटपाथमा व्यापार गर्ने ६० वर्षीय तेजबहादुर तामाङ र सीता लामा दम्पतीको फुटपाथ व्यापार कैयौँ पटक नगरप्रहरीले जफत गरिसकेको छ । 

कतिबेला नगरप्रहरी आएर लेखेट्ने हुन उनीहरुलाई पत्तै हुँदैन । कनै विकल्प नहुँदा अहिले पनि सोही ठाउँमा व्यापार गर्न बाध्य छन् । 

दिनभर फुटपाथमा व्यापार गरी दैनिकी धान्ने व्यापारीहरु नगरप्रहरीबाट सुविधा र सहजीकरणको साटोे सास्ती खेप्न बाध्य छन् । नगरप्रहरीको निर्मम र धम्क्याउने शैली जस्ता गतिविधिहरुबाट फुटपाथ व्यापारी आक्रान्त छन् । 

महानगरले जफत गरेको सामान फिर्ता दिँदैन लिलाम गर्छ । तत्कालीन मेयर विद्यासुन्दर शाक्यले २०७४ मा कार्यपालिका बैठकबाट फुटपाथ र सडबाट जफत भएका सामान फिर्ता नदिने निर्णय गरेका थिए । 

स्थानीय तहको चुनावअघि काठमाडौंभित्रका फुटपाथ व्यापारीलाई खालि ठाउँ छुट्याएर व्यवस्थापन गर्ने प्रतिवद्धता जनाएका थिए । 

तर अहिले आफ्नै प्रतिवद्धता बिर्सिका छन् । यसबारे उनले कुनै पनि नयाँ कार्ययोजना नै बनाएका छैनन् ।  नगरप्रहरी प्रमुख एसपी राजुनाथ पाण्डेका अनुसार महानगरले फुटपाथ व्यापारीलाई प्रोत्साहन गर्दैन । 

सडक पेटीमा फुटपाथ व्यापार राख्न नदिने काम भइरहेको बताए ।  “सडकपेटीमा व्यापार गर्न पाइँदैन । दिन्नौँ । नगरप्रहरी टोलीले काम गरिरहेको छ,” एसपी पाण्डेले भने । 

फुटपाथ व्यापार हटाएकै कारण नयाँ बानेश्वर, न्युरोड, रत्नपार्क, गौशलालगायतका सडक खाली हुन थालेको एसपी पाण्डेले बताए । अहिले पैदलयात्रुका लागि धेरै सहज र फुटपाथ सफा देखिन थालेको पनि उनले बताए । 

फुटपाथ व्यवस्थापन भन्दा पनि जबरजस्ती तरिकाले जफत गर्ने र बल प्रयोग गरेर मात्र सडक किनारा खाली गर्ने लक्ष्य लिएको महानगरले जनाएको छ । 

केही महिना पहिले नयाँ बानेश्वर क्षेत्रका सटर व्यापारीसँगको समन्यवमा महानगरले फुटपाथ खाली गराएको थियो । 

महानगर आन्तरिक प्रशासन तथा जरिवाना इकाइका प्रमुख नगरप्रहरी निरिक्षक राजन कुमार कार्कीका अनुसार साढे तीन महिनामा मात्रै ४०२ जना सर्वसाधारणका साइकल र ठेलागाडा जफत गरिएको छ । 

जसमध्ये १४३ ठेलागाडा र २५९ वटा साइकल हुन् ।  आर्थिक वर्ष ०७९–८० मा मात्रै ३४२ जना व्यापारी महानगरको कारवाहीमा परेका छन् । 

उनीहरुलाई जरिवाना तिराएर कुहिने सड्ने र गल्ने सामान (फलफुल, तरकारी, कपडा) फिर्ता दिएको कार्कीले बताए । 

२ लाख ९१ हजार ९०० जरिवाना संकलन भएको विभागले जनाएको छ । 

जरिवाना रकम साउनमा ३१ हजार ९००, भदौमा ८६ हजार ८००, असोजमा १ लाख १५ हजार ४०० र कात्तिकमा ५७ हजार ८०० रहेको छ । 

उनका अनुसार अघिल्लो आर्थिक वर्षमा महानगरले दुई किस्ता गरी ३१८ गाडा र ३५८ वटा साइकल लिलाम गरेको कार्कीले बताए । 

आर्थिक वर्षमा जफत भएका साइकल र गाडा अर्को महिनासम्म लिलाम विभागले जनाएको छ । लिलाम गरिएको रकम महानगरले राजस्वमा जम्मा गर्ने गरेको छ । 


 

प्रकाशित मिति: आइतबार, पुस ३, २०७९  १०:१८
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
MPG Admark South Asian UniversityMPG Admark South Asian University
Nepal Life Insurance banner adNepal Life Insurance banner ad
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
सम्पादकीय
सरकारले तत्काल सम्बोधन गरोस् !
सरकारले तत्काल सम्बोधन गरोस् !
Hamro patroHamro patro