site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
साहित्य
Global Ime bankGlobal Ime bank
कसको ‘चम्चा’ बन्न सडकमा जानु ?

मन्त्रिपरिषद्को सिफारिसमा पुस ५ गते राष्ट्रपतिले प्रतिनिधिसभा भङ्ग गरेपछि नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) केपी ओली र प्रचण्ड–माधव नेपाल गरी दुई पक्षमा विभाजित भएको छ । नेकपाको विभाजनसँगै नेकपा कार्यकर्ता पनि दुई भागमा बाँडिएका छन् । नेकपा कार्यकर्ता मात्रै होइन आमनागरिक पनि पक्ष–विपक्षमा विभाजित भएका छन् । 

केहीले संसद् विघटन गर्ने ओलीको कदम सही भएको भन्दै उनको पक्षपोषण गरिरहेका छन् भने अर्को पक्ष प्रचण्ड–माधवको समर्थन गरिरहेको छ । 

नागरिक समाज संविधान र लोकतन्त्रको घाँटी निमोठिएको भन्दै अहिले सडकमा छ । नागरिक समाजका अगुवाहरू प्रायः दिनहुँ कहिले माइतीघर त कहिले बालुवाटारअगाडि प्रदर्शन गरिरहेका छन् । उनीहरू बालुवाटारसँग भनिरहेका छन्– राजनीतिक स्थिरता देऊ, संविधानको पालना गर, जनतालाई प्राथमिकता देऊ ।

सरकार उनीहरूको प्रदर्शनलाई मत्थर बनाउने हरप्रयास गरिरहेको छ । पानीको फोहोरा हानेर होस् अथवा बल प्रयोग गरेर होस्, आफूविरुद्ध आवाज उठाउनेहरूको आवाज बन्द गराउने प्रयासमा छ । 

नारायण वाग्ले, अर्जुन पराजुली, खगेन्द्र संग्रौला, सञ्जीव उप्रेती, कृष्ण पहाडी, डा. गोविन्द केसीलगायत नागरिक अगुवा संविधानको रक्षार्थ दिनकै मैदानमा उत्रिएर भनिरहेका छन्– तेस्रो जनआन्दोलन सुरु भयो । अब यसमा आमनागरिकको साथ र सहयोग चाहिन्छ । तर, अपेक्षित उपस्थिति उनीहरूको खबरदारीमा देखिएको छैन । ०६२–६३ को जनआन्दोलनमा अग्रपंक्तिमा उभिएर लोकतन्त्रका लागि लड्ने व्यक्तिहरू अहिले कहाँ गए ? 

छर्लंगै छ, कोही सरकारी उच्च पदहरूमा आसिन छन् । कोही सरकारी सेवा–सुविधाको लाभ लिएर बसिरहेका छन् । त्यसैले सरकारी सेवा–सुविधाको अपेक्षा नगरी तत्कालीन आन्दोलनमा होमिएका फ्रन्टलाइनरहरू अहिले मौन छन् । 

तर, किन ? 

हास्य कलाकार हरिवंश आचार्य पनि अहिले मौन छन् । ०६२–६३ का समकालीनहरू अहिले सडकमा उत्रिरहेका बेला हरिवंशमा त्यो चाह किन पलाएन ? 

“अलि राम्रो मान्छेले बोलाएको भए अस्ति नै गइसक्थ्यौं । बोलाउनेहरू पनि त्यस्तै त्यस्तै छन्, बोलाउने अवस्था सिर्जना गर्नेहरू पनि त्यस्तै त्यस्तै छन्,” हरिवंश भन्छन्, “कसको आवरणमा जाने भन्ने भइरहेको छ । कसको चम्चा हुन जाने भन्ने भइरहेको छ ।” 

अन्ततः नागरिक अगुवा तथा कलाकारहरू जसको समर्थन गर्यो त्यसकै ‘चम्चा’का रूपमा लिइने गरेको उनी बताउँछन् । 

नेकपाका दुवै पक्षको प्रवृत्ति राम्रो नरहेको भन्न हरिवंशको जिब्रो लकपकाउँदैन । काँचको पर्दामा तिखो व्यङ्ग्य गर्ने उनी अहिलेको राजनीतिक अवस्थाप्रति आफ्नो खुलस्त धारणा राख्छन् । 

“पहिला आन्दोलनमा गएकै हो । लोकतन्त्र पनि ल्याएकै हो । प्रवत्ति दुईटै पक्षको राम्रो छैन । एउटाको राम्रो भएको भए यसको पक्षमा लागौं भन्ने हुन्थ्यो । तर, दुइटैको प्रवृत्ति उस्तै छ,” हरिवंश भन्छन्, “त्यसैले कसको पक्षमा लाग्ने भन्ने निर्णय लिन समय लाग्छ । चोखो मान्छेले बोलाएको भए लोभिन हुन्थ्यो । यहाँ त दुइटै पक्ष उस्तै भए ।”

आवरणमा देखिने नागरिक समाज पनि देख्दै जाउँजाउँ लाग्ने खालको नरहेको उनी बताउँछन् । निःस्वार्थ व्यक्तिको अभाव महसुस गरिरहेको हरिवंश सुनाउँछन् । 

नागरिक समाजको आवरणमा नागरिक आन्दोलनलाई प्रयोग गर्नेहरूको भिडबाट पनि सतर्क छन्, हरिवंश । नागरिक समाजको अगुवाका नाममा स्वार्थ बोकेर छिरेका व्यक्ति सरकारी पद र प्रतिष्ठामा पुगेर राजनीतिक दलहरूकै पक्षपोषण गरिरहेको विगतबाट पनि सतर्क हुनुपर्ने उनी बताउँछन् । 

“नागरिक समाजले दलहरूलाई ठाउँमा पुर्याइदिनुपर्ने । अनि उनीहरू मनपरी गर्ने,” हरिवंश भन्छन्, “निःस्वार्थ नागरिक समाज पनि जस्ताको तस्तै, कलाकार पनि जस्ताको तस्तै । नागरिक समाज पनि जिल खाने, हामी पनि जिल खाने भइरहेको छ ।” 

नागरिक समाज र कलाकारको उद्देश्य सत्तामा पुगेको व्यक्ति तथा दलले राम्रो काम गरुन् भन्ने भए पनि त्यस्तो अनुभूत आफूहरूले गर्न नपाएको उनी बताउँछन् । 

“अहिले म हेर्दै छु के ठीक हुन्छ र के उचित हुन्छ भनेर । अफ्ठ्यारो पर्दा हामी गएकै हो । सहयोग गरेकै हो । ०४६ मा पनि गएकै हो । ०६२–६३ सालमा पनि पनि जनआन्दोलनमा लागेकै हो,” हरिवंश असन्तुष्ट सुनिन्छन्, “आन्दोलनमा लागेर धेरैलाई धनी बनाइयो । धेरैलाई ठुल्ठूलो पदमा पुर्याइयो । तर, अवस्था अहिले पनि उस्तै रह्यो ।”

कलाकार र नागरिक समाजलाई मात्रै सरकारले सुविधा प्रदान गरोस् भन्ने सोचाइ पनि राख्दैनन् उनी । अफ्ठ्यारोमा परेका सबै नागरिकलाई सहयोग गरे त्यसभित्रै कलाकार र नागरिक समाज पर्ने हरिवंश बताउँछन् । 

“हामीलाई मात्रै सहयोग गर्नुपर्दैैन सबै नेपाली जनतालाई सरकारले हेर्नुपर्यो । नेपाली जनताको सानो अंग मात्रै हो कलाकार । हामीलाई मात्रै सहयोग गर्नुपर्छ भन्ने पनि छैन, कारण हामी कलाकार चन्द्रमाबाट आएका मान्छे होइनौं,” उनी भन्छन्, “त्यही भएर अहिले हामीले सडकमा आउनुअघि सोच्नुपर्ने अवस्था छ ।”
 

प्रकाशित मिति: शनिबार, माघ २४, २०७७  ०९:१७
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
MPG Admark South Asian UniversityMPG Admark South Asian University
Nepal Life Insurance banner adNepal Life Insurance banner ad
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
सम्पादकीय
सरकारले तत्काल सम्बोधन गरोस् !
सरकारले तत्काल सम्बोधन गरोस् !
Hamro patroHamro patro