site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
सम्पादकीय
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement

भगवान श्रीरामको जन्मभूमि अयोध्यामा राम मन्दिरको निर्माण र २२ जनवरी २०२४ मा भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीको अग्रतामा रामको बाल अवस्थाको भव्य मूर्तिमा ‘प्राण–प्रतिष्ठा’ सम्पन्न भएको छ । 

भगवान श्रीरामको जन्मभूमिमा निर्मित मन्दिरका विषयमा भारतका विपक्षी दलहरूले धेरै सवाल उठाएका छन् । यता नेपालमा भने मुख्यतः धर्म र राजनीतिको सम्बन्ध कस्तो हुनुपर्छ भन्ने छलफल अहिलेकोे प्रमुख विषय हुनसक्छ । 

भारतमा मुगलहरूको प्रवेशपछि पन्ध्रौं शताब्दीमा बाबरले अयोध्यामा बाबरी मस्जिद बनाए । सनातनी हिन्दूहरूले उक्त मस्जिद रामको जन्मभूमिमा बनाएको भनी ५०० वर्ष अघिदेखि एकोहोरो संघर्ष गर्दै आएका थिए । 

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

सन् १९९२ डिसेम्बरमा हिन्दूवादी कार्यकर्ताहरूले बाबरी मस्जिद सम्पूर्ण रुपमा भत्काए, जसले निम्त्याएको धार्मिक दङ्गामा भारतमा त्यसबेला करिब दुई हजार व्यक्तिले ज्यान गुमाए ।

भारतको सर्वोच्च अदालतले सन् २०१९ मा अयोध्यामा बाबरी मस्जिद भएको स्थान हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको अधिकार लाग्ने भनी निर्णय दिएसँगै मन्दिरको निर्माण कार्य प्रारम्भ हुँदै अहिलेको अवस्थामा आइपुगेको हो ।

Global Ime bank

धर्म र राजनीति कुनै पनि समाजलाई डोर्‍याउने प्रमुख वैचारिक आधार हुन् । संसारमा धर्म र राजनीति एक आपसमा जेलिँदै आएका छन् । तथापि, प्राचीनकालदेखि नै धर्म र राजनीतिको द्वन्द्व निरन्तर चल्दै आएको देखिन्छ ।

ईस्वी पूर्व आठौंदेखि पाँचौं शताब्दीबाट सभ्यताको सुरुवात भएको र त्यहीबेलादेखि इजिप्ट र मेसोपोटामियामा धर्मले शासन गरेको देखिन्छ । तर ईस्वीको पाँचौ शताब्दीदेखि ग्रीसमा धर्म निरपेक्षता र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताका विचार सुरु भए । 

मध्य युगमा चर्च र पोपको राजनीतिमा ठूलो प्रभाव बढेर गयो । सोह्रौं शताब्दीमा प्रोटेस्टेन्टहरूको उदयपछि युरोपको राजनीतिमा ठूलो उतार चढाव आयो । सत्रौं र अठारौं शताब्दीमा देखिएको विवेकशिलता, व्यक्तिगत स्वतन्त्रता, धर्म निरपेक्षताले चर्चलाई राजनीति र शासनबाट विस्तारै टाढा पुर्‍यायो ।

प्रसिद्ध विचारक जोन लकले धार्मिक सहिष्णुता र व्यक्तिगत स्वतन्त्रताका कुरालाई अघि बढाए । उन्नाइसौं र बिसौं शताब्दीमा धर्म र राजनीति अलग हुने क्रम बढेर गयो । तर, एक्काइसौं शताब्दीमा आइपुग्दा पनि धर्म र राजनीतिको द्वन्द्व सकियो भन्न सकिएको छैन, यो संघर्ष नयाँ नयाँ रुपमा अगाडि आइ नै रहेको छ । 

भारतमा भारतीय जनता पार्टी सरकारमा पुग्नु पनि धर्मको राजनीतिमा बढ्दो प्रभावका कारणले हो । नरेन्द्र मोदीको सरकारले विगत आठ वर्षमा भारतलाई आर्थिक रुपले निकै सम्मृद्ध बनाएको र देशको विकासमा ‘कोसे ढुंगा’ थपेको कुरामा दुईमत छैन । तथापि भारत एक धर्म निरपेक्ष राष्ट्र हो र अझै पनि केही इश्लाम मुलुक र केही क्रिश्चियन मुलुकमा जस्तो त्यहाँ शासनको आधार धार्मिक कानुन भएको छैन ।

नेपालको सम्बन्धमा भन्नुपर्दा अहिलेसम्म यहाँ सबै धर्म र सम्प्रदायमा सहिष्णुता छ । यहाँका अत्यन्त धार्मिक समुदाय पनि संविधान र कानुनी शासनमा विश्वास गर्छन् । केही व्यक्तिले संसारमा धेरै देश धर्म सापेक्ष छन्, त्यसैले राज्यको धर्म हुनुपर्छ भन्ने तर्क गर्दैछन्, जुन सही होइन । यस्ता कुराले द्वन्द्व निम्त्याउँछ ।

नेपालमा केही समूह धर्म र राजनीतिको द्वन्द्व निम्त्याएर शासनमा पुग्ने बाटो बनाउन खोज्दैछन् । त्यस्ता समूहलाई सफल हुन नदिन हिन्दू धर्मावलम्बीहरू नै बढी सचेत र सजग हुनुपर्छ । 

सबैको धर्म र आस्थालाई सम्मान गर्दै संवैधानिक पद्धतिमा देशलाई अघि बढाउनुपर्छ । हाम्रो देशमा अहिले देखिएको नातावाद, कृपावाद, भ्रष्टाचारवाद, पार्टीवाद सबैको समस्याको हल हालकै संविधान र यही व्यवस्थाबाट पहिल्याउन सकिन्छ । तर, धर्ममा राजनीति र धर्मको शासनले लोकतन्त्र, विधिको शासन, जनताको मूलभूत अधिकारको प्रत्याभूति गर्दैन । 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: मंगलबार, माघ ९, २०८०  १३:४५
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement
ICACICAC