site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
सम्पादकीय
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement

स्थानीय तहको संरचना र सञ्चालन विधिमा सामञ्जस्य नहुँदा अधिकांश पालिकाहरूको सञ्चालनमा कुनै न कुनै समस्या देखिएको हो । साथै, निर्वाचित पदाधिकारीहरूले लोकतान्त्रिक विधि र प्रक्रिया आत्मसात गर्न नसक्ता पनि पालिकाहरूमा गन्जागोल भएको छ । 

धरान उपमहानगरपालिका यतिखेर प्रमुख र वडा अध्यक्षहरूबीचको विवादको अनौठो उदाहरण बनेको छ । कार्यपालिकाको बैठक बस्नसकेको छैन भने प्रमुख र वडा अध्यक्षका समर्थकहरूबीच सडकमै भिडन्तसमेत हुन थालेको छ । 

गत निर्वाचनमा धरान उपमहानगरपालिकामा प्रमुख पदमा स्वतन्त्र उमेदवार विजयी भएका थिए । एक्लै चुनाव जितेका प्रमुखले उपमहानगरपालिका पनि एकल निर्णयबाट सञ्चालन गर्न खोजेपछि विवाद झन् चर्केको हुनुपर्छ । 

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

उपमहानगरपालिका प्रमुखले बैठकमा बोल्न नदिएको र स्वकीय सचिवमार्फत निर्देशन दिएर अपमान गरेको आरोप वडा अध्यक्षहरूले लगाएका छन् । जनप्रतिनिधिहरूबीच उत्पन्न मनमुटावका कारण प्रमुखका समर्थकबाट वडा अध्यक्षमाथि भौतिक आक्रमणमा भएको दाबी गरिएको छ ।  

धरान उपमहानगरपालिका प्रमुखले श्रमदानबाट पनि विकासका काममा देखाएको अग्रसरताको धेरैले  सराहना गरेका छन् । त्यस्तो पालिका अनावश्यक विवादको उदाहरण बन्नु निश्चय पनि चिन्ताको विषय हो । प्रमुख र वडा अध्यक्षहरूले लोकतान्त्रिक आचरण र अभ्यास गरेको भए यस्तो अप्रिय अराजकता पक्कै उत्पन्न हुने थिएन ।

Global Ime bank

यस्तै अवस्था रहे उपमहानगरपालिकाको कार्यपालिकाको बैठकै नबस्न सक्छ । नगरसभाबाट वार्षिक बजेट र कार्यक्रम पारित भएन भने उपहानगरपालिकाको सबै कामकाज ठप्प हुन्छ । यसमा मूलतः प्रमुख नै जिम्मेवार र दोषभागी हुनेछन् ।   

धरानको घटनामा प्रमुखको कार्यशैली र वडा अध्यक्षहरूको अहंको तुष्टि प्रमुख कारण रहेको देखियो । दुवै पक्षले यसलाई प्रतिष्ठाको प्रश्न नबनाउने हो भने मन माझ्न र मिलेर काम गर्न खासै मुस्किल नहोला । साथै, पालिकाभित्रको बाहिरबाट हस्तक्षेप हुने अवस्था उत्पन्न हुन नदिन पनि तत्काल प्रमुख र वडा अध्यक्षहरूबीचको विवाद साम्य बनाउनुपर्छ ।  

परन्तु, धरान घटनाको जड भने जनप्रतिनिधिहरूको अलोकतान्त्रिक मानसिकतामात्र पनि होइन । मूलतः स्थानीय तहको संरचना निर्माणमा रहेको त्रुटि यसको मुख्य कारण हो । यसैले समाधान पनि त्यसैमा केन्द्रित हुनुपर्ने देखिन्छ ।

स्थानीय तहका प्रमुखको चुनाव बालिग मताधिकारका आधारमा हुन्छ । वडा अध्यक्षहरू पनि त्यसरी नै प्रत्यक्ष मतदानबाट निर्वाचित हुन्छन् । प्रमुख वा वडा अध्यक्षले आआफ्नो कार्यालयको सञ्चालन भने संसदीय विधिबाट गर्नुपर्ने हुन्छ । 

अर्थात्, स्थानीय तहको संरचना अध्यक्षात्मक प्रकृतिको र सञ्चालन संसदीय विधिको छ । यही कारणले धरानको अहिलेको अवस्था उत्पन्न भएको हो । प्रमुखले वडा अध्यक्षहरू मनोनयन गर्ने वा वडा अध्यक्षहरूले प्रमुख हटाउने व्यवस्था हुन्थ्यो भने यस्तो विवाद देखिने नै थिएन ।

धेरै पालिकाका कार्यपालिका र सभाहरूमा प्रमुखकै दलको बहुमत हुन्छ । विवाद भएमा दलले हस्तक्षेप गरेर मिलाउँछ । तैपनि, संरचना र सञ्चालनमा रहेको विसङ्गतिले अधिकांश पालिका अलोकतान्त्रिक विधिबाट चलाइएका छन् ।

पालिकाहरूको सुसञ्चालनका लागि पनि नियन्त्रण र सन्तुलनको व्यवस्था हुनुपर्छ । व्यक्ति विशेषको कार्यशैली वा अहङ्कारले संस्था र कार्यक्षेत्रका जनताको हानी हुन रोक्नसक्ने वैधानिक उपाय हुनुपर्छ । विशेषगरी स्थानीय जनप्रतिनिधिलाई निर्वाचक मण्डलले चाहेमा फिर्ता बोलाउने व्यवस्था ऐनमा हुनुपर्ने देखिन्छ ।

संसद् निर्णायक भएजस्तै सभाले प्रमुख हटाउन सक्ने र वडा अध्यक्षलाई वडाका जनताले फिर्ता बोलाउन सक्ने व्यवस्था राख्नु उपयुक्त हुनेछ । कसैलाई पनि निरङ्कुश हुने वा सन्तुलन खलबल्याउने मौका प्राप्त नहोस् । अन्यथा, जनतामा लोकतान्त्रिक अभ्यासप्रति नै वितृष्णा उत्पन्न हुनसक्छ ।  

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: बुधबार, वैशाख २७, २०८०  ११:२७
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Dish homeDish home
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement
सम्पादकीय