site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
साहित्य
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement
ओन्सेनमा निर्वस्त्र ! 
Ghorahi CementGhorahi Cement

नङ्ग्याउने भए जापानवासी नेपाली मित्रहरूले भन्ने कुराको छनक पाइसकेको थिएँ । प्रकाश पौडेल ‘माइला’ र लोकनाथ वस्तीले जापानी भाषामा ‘ओन्सेन’ भनिने प्राकृतिक रूपमा निस्किने तातोपानीको नुहाउने घरअगाडि पुर्याएपछि मचाहिँ मानसिक रूपमा नाङ्गिन तयार भइसकेको थिएँ ।

नेपालबाट आएका केही मित्रहरू त्यसबारेमा अनभिज्ञ थिए । वास्तवमा ओन्सेनमा नुहाउन जाँदा लुगा लगाएर प्रवेश गर्न पाइँदैन भन्ने कुरा मलाई थाहा थियो । ओन्सेनका बारेमा थाहा पाएकाले त्यहाँ अनिवार्य रूपमा नाङ्गिनुपर्दछ भनेर बुझिहाल्छन् ।

हामीलाई अनौठो लाग्ने तर सामूहिक रूपमा नाङ्गै नुहाउने त्यो परम्परा जापानी संस्कृतिको एउटा अङ्ग हो । जापानीहरू सार्वजनिक ओन्सेनमा मात्र होइन, बाबुआमा र छोराछोरीहरू प्राइभेट रुम भएको ओन्सेनमा गएर सामूहिक रूपमै नाङ्गै नुहाउँछन् ।

Agni Group

एघार वर्षसम्मकी छोरीलाई बाबुले ओन्सेनमा लगेर नाङ्गै नुहाउन पाउने जापानी कानुन छ । बुझ्ने उमेरका छोराछोरीका अगाडि मचाहिँ नाङ्गिने कल्पना पनि गर्न सक्दिनँ ।

ओन्सेनको मुख्यद्वारबाट भित्र प्रवेश गरेपछि जुत्ता खोल्यौँ । जापानी परम्परामा घरमा मात्र होइन, अरू ठाउँमा पनि जुत्ता भित्र लैजाने चलन छैन । यस्तो नियम अधिकांश कार्यालयमा लागु हुन्छ ।

Global Ime bank

त्यसैको सिको गर्दै टोकियोमा अवस्थित नेपाली दूतावासमा ‘जुत्ता बाहिर’ भनेर सूचना टाँगेको देखेको थिएँ । त्यहाँचाहिँ जुत्ता खोलेर कार्यालयभित्र प्रवेश गर्ने कागजी नियम मात्र रहेछ ! दूतावासका कर्मचारीले नै जुत्ता पड्काउँदै तलमाथि गरेपछि अरू कसले पो नियम पालाना गर्लान् र ! त्यो सायद जापानीहरूलाई देखाउन मात्र थियो कि ?

जापानमा जुत्तालाई परै राखे पनि युरोपमा भने जुत्तालाई बेडरुमसम्मै पुर्याउन हिचकिचाउँदैनन् ।

हामी ‘चेन्जिङ रुममा’ पुगिसकेका थियौँ । चेन्जिङ रुम भने पनि त्यो खुला हलजस्तो थियो । त्यहाँ पुग्दा केही साथीहरू लाजले रातोपिरो भइसकेका थिए ।

खासमा त्यस वरपरका दृश्य उनीहरूले हेर्न सकेनन् । लज्जावती झारझैँ लजाए । लहरै राखिएका सयौँ लकरका अगाडि कोही नाङ्गै थिए, कोही नाङ्गिदै थिए । त्यो विचित्रको दृश्य देख्दा हाम्रा साथीहरूमा लाजको तरङ्ग फैलिएर तिनका मस्तिष्क झन्झनाइरहेको थियो ।

लाजले काज चल्दैनथ्यो । हाम्रै लागि लोकनाथले नाङ्गै नुहाउन, नाङ्गै तातोपानीमा डुबुल्की लगाउन, नाङ्गै तातो ढुङ्गामाथि उत्तानो परेर सुत्नका लागि मनग्गे पैसा तिरिसकेका थिए ।

नङ्ग्याएर अतिथि सत्कार गर्ने जापानी परम्परा त हुँदै होइन । तर, उनले हामीलाई यसरी नै स्वागत गर्न चाहे । मैले त्यसलाई सहर्ष स्वीकार गर्दै धन्यवाद दिएको थिएँ ।

ओन्सेनको पहिलो अनुभव लिन जाँदा म उत्पातै खुसी भएको थिएँ । जीवनमा हरेक कुराको अनुभव गर्नुपर्दछ भनेरै म हौसिएको थिएँ ।

लुगा खोलेर नाङ्गिने आँट कसैले गरिहालेका थिएनन् । कसले पहिले लुगा खोल्ला र त्यसपछि आफू खोलुँला भनेर केही साथीहरूले पर्खिरहेको देखेँ ।

लन्डनमा सोनाबाथ र स्पा जाँदा त्यसरी नै चेन्जिङ रुममा लुगा खोलेको र सावर लिने ठाउँमा लहरै राखिएका सावरमा अरूका अगाडि नाङ्गै भएको अनुभव भएकोले होला, मलाई खासै अप्ठ्यारो लागेन । म लुगा खोल्न थालेँ ।

‘लाज मानेर हुँदैन, फटाफट लुगा खोलौँ ।’ लाजको पर्दा उघार्दै लोकनाथ बोले ।

प्रकाश र लोकनाथ हाम्रा अगाडि नाङ्गै उभिएर लजालु साथीहरूलाई नाङ्गिन हिम्मत प्रदान गरिरहेका थिए ।

हामी सबै नाङ्गिएर लकरमा लुगा राख्दै थियौँ । छेउमा केही जापानीहरू पनि थिए । तिनीहरू हामीलाई पुलुक्क–पुलुक्क हेर्दै थिए । सायद हामीले लाज मानेको देखेर उनीहरूलाई झन् लाज लाग्यो होला !

जापानीहरू जिम, सार्वजनिक स्वीमिङ पुल र स्नानगृहमा अरूका अगाडि लुगा खोल्दै सहज रूपमै नाङ्गिने गर्दछन् । त्यो उनीहरूका लागि सामान्य कुरा हो । तर, त्यस्ता कार्य हामीलाई सरमछाडा, गतिछाडा र अश्लील लाग्न सक्छ ।

हाम्रो शरीरमा एक धरो कपडा बाँकी थिएन । नुहाउने स्थानतिर जाने तयारी गर्दागर्दै सरसफाइ गर्ने अधबैँसे उमेरकी जापानी महिला भुइँ पुछ्दै हामी भएतिर आइन् । केही साथी आत्तिए । केही साथीहरूका लागि त्यो कल्पनै गर्न नसकिने दृश्य थियो । लजालु साथीहरू धर्मसंकटमा परे ।

जापानमा यसरी कामदार महिला नाङ्गा पुरुष भएको ठाउँमा सहजै जान्छन् । त्यहाँ जान अप्ठ्यारो मान्दैनन् । जसरी डाक्टरले महिला वा पुरुषका यौनाङ्ग जाँच गर्नु उनीहरूको ड्युटी भएजस्तै जापानीहरू पनि त्यसलाई कामभन्दा अर्को नजरले बिलकुलै हेर्दैनन् । त्यो उनीहरूको कामप्रतिको जिम्मेवारीबोध हो ।

ओन्सेनमा त्यहाँको नियमानुसार उनीहरूले नै उपलब्ध गराएको एउटा हातेरुमालजत्रो मुख पुछ्ने कपडा मात्र लैजान पाइन्छ । त्यसले राम्ररी लाज छोप्न पनि पुग्दैन ।

त्यही हातेरुमाल लिएर अगि बढ्यौँ । केही साथीहरू त्यस रुमालले लाज छोप्दै हिँडिरहेका थिए । त्यो देखेर लोकनाथलाई झोक चलेछ । सायद उनलाई लाग्यो होला नाङ्गै हुनुपर्ने ओन्सेनमा हाम्रा साथीले नेपालीकै बेइज्जतै गरे ।

‘किन छोप्नुपर्यो ! यसरी छोप्नुलाई जापानीहरू राम्रो मान्दैनन् ।’ लोकनाथ बोले ।

लोकनाथले त्यति बोलेपछि ती मित्रहरूले रुमाल हटाएर हातमा बोके । वास्तवमा ओन्सेनमा कट्टु लगाउने वा रुमालले छोपछाप गर्न खोजे त्यस व्यक्तिको यौनाङ्ग छेउछाउमा चोटपटक लागेको वा कुनै घाउखटिरा आएको ठानेर शङ्काको नजरले हेर्ने गर्दछन् । त्यस्ता व्यक्ति ओन्सेनमा प्रवेश गर्न पाउँदैनन् ।

हाम्रो समूहमा त्यस्ता रोगी कोही पनि थिएनन् । बरु तिनलाई लाजको सङ्क्रमणले गाँजेको थियो । त्यो सङ्क्रमण लोकनाथको एक संवादले औषधिको काम गर्यो र चट्टै निको पनि भयो ।

ओन्सेनको तातोपानीमा नाङ्गै पसेर मज्जाले गफ लडाउने र नयाँ मित्र बनाउने थलोको रूपमा जापानीहरूमाझ लोकप्रिय छ । ओन्सेनका बारेमा मलाई मनपर्ने जापानी भाषाको ‘हादाको नो चुकिआइ’ भन्ने एउटा वाक्य छ । यसको अनुवाद हुन्छ ‘नग्न–सम्बन्ध’ वा ‘नग्न–मित्रता’ ।

नग्न–मित्रताभित्र ठूलो दर्शन लुकेको पाएको छु । ओन्सेनमा लुगा मात्र होइन, गरगहना पनि खोल्नुपर्दछ । त्यसपछि मात्र प्रवेश गर्न पाइन्छ । वास्तवमा लुगा, गहना, पैसा, कार, घर आदि मानिसमा विभाजन ल्याउने भौतिक वस्तु हुन् । मानिसबीचका लक्ष्मणरेखा हुन् । ती सबै रवाफ र अहम्का खोल हुन् । ती सबै उतारेपश्चात् धनी, गरिब, व्यापारी, हाकिम, कारिन्दा, मजदुर सबै बराबर हुन्छन् ।

उनीहरू फगत एउटा नाङ्गो मान्छे हुन्छन् । नाङ्गिएपछि सबैको स्तर र वर्ग एउटै हुन्छ । यसरी ओन्सेनमा वर्गहीन समाज खडा हुन्छ । उनीहरूको एउटा मात्र पहिचान र वर्ग हुन्छ, ‘नाङ्गो’ मान्छे ! ती नाङ्गा मान्छेलाई मचाहिँ सर्वहारा भन्छु ।

यथार्थमा, त्यसरी नाङ्गिएपछि आफूले आफैँलाई चिनिन्छ । त्यसले सच्चा मानव हुन बाध्य पार्दछ । त्यसपछि समानस्तरको मित्रता कायम हुन्छ ।

हाम्रो समूहका साथीहरूलाई विचार गरेर हेरेँ । अघिसम्म हामी बेलायत, जापान र नेपाल बस्नेहरू लुगा, गहना, पद, पैसा र उमेरका आधारमा उचनिच थियौँ ।

हामीसँग ७५ वर्षका वरिष्ठ साहित्यकार प्रा. डा. रामकुमार पाँडे र प्रकाशका सहोदर दाजु डीएसपी किरण पौडेल पनि थिए । कोही पत्रकार, कोही साहित्यकार त कोही कलाकार थियौं । तर, नाङ्गिएपछि फगत नाङ्गा नेपाली मात्र भएका थियौँ । बराबरी हैसियतका साथी भयौँ ।

मेरो विचारमा नाङ्गिनु अश्लीलता होइन । नाङ्गो शरीर अनावश्यक रूपमा हल्लाउनुचाहिँ अश्लीलता हो । नेपालीमा एउटा भनाइ छ, ‘जन्मदा नाङ्गै र मरेपछि पनि नाङ्गै ।’ मृत्युपश्चात् शरीरका सबै लुगा र गहना खोलेर नाङ्गै दाहसंस्कार गर्ने हाम्रो वैदिक परम्परा छ ।

हामी नेपाली अनावश्यक रूपमा नाङ्गोपनलाई अश्लीलतासँग जोडेर हेर्ने गर्दछौँ । जहाँसुकै नाङ्गिनु पो छाडा र अश्लील हो । लुगाभित्रको शरीरमा के र कस्ता अङ्ग छन् भन्ने कसलाई थाहा छैन र !

लुगाले ढाकेको शरीरको अङ्गका बारेमा कुरा गर्न थालियो भने पो अश्लील ! नाङ्गो शरीरका अङ्गका बारेमा कुरै नगरी नुहाउन थाले कसरी अश्लील हुन्छ ? मेरो मनले हाम्रो पुरातनवादी सोचउपर तीव्र प्रहार गर्न थाल्यो ।

हामी शिवलिङ्गको पूजा गर्दछौँ । शिवरात्रीको दिन पशुपतिमा देखिने नाङ्गा बाबालाई दर्शन गर्ने कार्यलाई श्लील नै मानेका छौँ । मन्दिरका टुँडालमा सम्भोगरत अवस्थाका मूर्तिहरूलाई सहज रूपमा दर्शन गर्दछौँ । धर्मग्रन्थका यौनसँग जोडिएका कैयौँ कथा र उपकथा हामी लाज नमानी पढिरहेका हुन्छौँ । परिवारको साथमा मात्र होइन, सार्वजानिक रूपमै सुनिरहेका छौँ ।

ती कार्य हामीलाई अश्लील र छाडा लाग्दैनन् । अनावश्यक रूपमा अश्लीलताको तरबार हाम्रो शिरमाथि कसले झुन्ड्यायो हँ ? मेरो मनले विद्रोही आवाज निकाल्यो ।

जापानीहरू यौनका बारेमा अलिक उदार हुन् कि जस्तो पनि लाग्छ । नत्र किन लिङ्ग जात्राको आयोजना गर्थे होलान् र ? त्यो परम्परा अहिलेसम्म चलिरहेको थाहा पाउँदा उदेक मान्छु ।

जापानको कावासाकीमा अवस्थित सिन्तो धर्मावलम्बीहरूको धार्मिकस्थल कानायामाबाट वर्षमा एक दिन लिङ्ग प्रदर्शनी गर्ने जात्राको आयोजना हुन्छ । हरेक वर्ष अप्रिल महिनाको पहिलो आइतबार उक्त स्थानबाट खटमा विशाल लिङ्ग राखेर नगर परिक्रमा गराइन्छ । त्यो खट बोक्ने महिलापुरुष दुवै हुन्छन् । त्यस वरपर मेला लाग्दछ । त्यहाँ लिङ्ग आकारका चकलेट, आइसक्रिमलगायत विभिन्न सामानहरू बिक्री गरिन्छ । त्यस दृश्यले काठमाडौँमा लाग्ने जात्राहरूको स्मरण गराउँछ ।               

सत्रौँ शताब्दीमा त्यस धार्मिकस्थलमा यौनकर्मीहरू यौनरोग नलागोस् भनेर दर्शन गर्न जान्थे । तर, अहिलेका यौनकर्मी त्यहाँ नगएर डाक्टरकहाँ जाने गर्दछन् । जापानजस्तो आधुनिक र शिक्षित देशमा अहिलेसम्म पनि उक्त परम्परा कायम राखिएको थाहा पाउँदा रमाइलो मानेँ ।

आजभोलि त्यसलाई यौनरोगसम्बन्धी चेतना जगाउने, सन्तान जन्माउन दम्पतीहरूलाई प्रेरणा दिने र समलिङ्गीहरूको अधिकारप्राप्तिको अभियानका रूपमा उक्त जात्रालाई निरन्तरता दिँदै आएका छन् । त्यस्तो परम्परा भएका जापानीहरूमा लाज भन्ने वस्तु नभएको हो कि ! मनमा तर्क गर्दछु ।

हामी सामूहिक स्नानगृहको ठूलो हलभित्र पुगिसकेका थियौँ । त्यहाँ तातो र चिसोपानी आउने पचासौँ सावरहरू थिए । हरेक सावरका अगाडि प्लास्टिकका बाल्टी, पानी खन्याउने जग र बस्नका लागि प्लास्टिकका स्टुल थिए । कपालका लागि सेम्पो, कन्डिस्नर, बडी सेम्पो अगाडि राखिएका थिए ।

नाङ्गा मानिसहरू कोही बकेटबाट पानी खन्याएर त कोही सिधै सावरबाट नुहाइरहेका थिए । केही साथीहरू त्यहाँका नाङ्गा शरीर देखेर छटपटिए । कहिले नदेखेको दृश्य देखेर लाजले पानीपानी भए । केहीको त पसिनै छुटे !

नाङ्गो भएर नाङ्गा मानिसको भिडमा पुगेको एक छिनपछि लाज भन्ने आकारहीन वस्तु वाफ बनेर उड्यो र सरमको पर्दा खुल्यो । बल्ल बोल्न थाले साथीहरू । त्यसपश्चात् लहरै बसेर नुहाउने आँट निकाले ।

तातोपानीको कुण्ड अर्थात् ओन्सेनमा साबुन र सेम्पोले शरीर नुहाएपछि मात्र पस्न पाइन्छ । सुक्खा जिउ लिएर तातोपानीको कुण्ड छुन पनि पाइँदैन । यसरी नुहाउनु भनेको शरीरको दुर्गन्ध पखाली सफा हुनु हो ।

सामूहिक रूपमा डुबुल्की लगाउने कुण्डमा सबैजना यसरी नै नुहाएर गए मात्र त्यो सफा र स्वस्थ हुन्छ । तातोपानीको कुण्ड फोहर हुन पाउँदैन । त्यहाँ कसैले घिन मान्नुपर्ने अवस्था आउँदैन ।

हामी सबै लहरै बसेर नाङ्गै नुहाउन थाल्यौँ । केही साथीहरू शरीरको छाला रातो हुन्जेल मयल मिच्दै थिए । बाहिर नुहाउँदै सबैका लाजसरम क्रमशः पखालिन थाले । खित्का छाड्दै हाँस्न थाले साथीहरू । मजाले नुहाएपछि तातोपानीको कुण्डमा जान लायक भइसकेका थियौँ ।

‘अबेर नगरौँ ।’ प्रकाशले बोले ।
तातोपानीको कुण्डतिर गोडा चाल्यौँ ।

हामी तातोपानीको कुण्डअगाडि पुगिसकेका थियौँ । त्यहाँ केही जापानीहरू पहिले नै घाँटीसम्म शरीर डुबाएर बसेका थिए । तातोपानीमा डुब्नुको अर्थ आफ्नो तनाव र अहम् पानीमा डुबाउनु त होला नि ! तातोपानीमा डुबुल्की लगाउँदा शारीरिक र मानसिक विकारहरू बाफ बनेर उड्छन् होला । यस्तै कल्पनामा डुब्न थालेँ । 

तातोपानीमा नुहाउने प्रचलन सुरु हुनाको एउटा रोचक कथा रहेछ । जापानी मिथकानुसार एकजना सिकारीले निसाना लगाएको जनावर घाइते भएछ । त्यसलाई पक्रिन पछ्याउँदै जानेहरूले निकै पर पुगेर तातोपानीको कुण्डमा प्रवेश गरेको देखेछन् ।

नजिक गएर हेर्दा त त्यहाँ अरू घाइते चराचुरुङ्गी र जनावरहरू पानीमा डुबुल्की लगाई आफ्नो उपचार गराइरहेका थिए । तातोपानीले घाउ र रोगको उपचार हुँदो रहेछ भन्ने कुरा त्यहाँ पुगेर थाहा पाएछन् ।

त्यहाँबाट गाउँ फर्केका ती सिकारीले तातोपानीको फाइदाका बारेमा गाउँलेलाई जानकारी गराए । त्यस बेलादेखि नै तातोपानीलाई उपचार गर्ने थलोका रूपमा मानिसले लिन थालेछन् ।

गाउँ र पहाडतिरका ओन्सेनमा खैरो भालु र सेतो बकुल्लाको मूर्ति देख्न पाइन्छ । तिनलाई भगवान्को सन्देशवाहकका रूपमा जापानीहरूले मान्दछन् । श्रद्धा र सम्मान गर्दछन् ।

जापान ज्वालामुखीमाथि बसेको देश हो । भूकम्प र ज्वालामुखी त्यहाँ सामान्य कुरा हुन् । जापानमा हरेक पाँच मिनेटमा स–सानो कम्पन र वर्षभरिमा मानिसहरूले थाहा पाउने करिब दुई हजारपटक भूकम्प आउँछ ।

केही ज्वालामुखी विस्फोट भएर पृथ्वीबाहिर निस्कन्छन् । कैयौँ पृथ्वीमुनि नै विस्फोट भइरहेका हुन्छन् । जसलाई हामी देख्न सक्दैनौँ । सोही ज्वालामुखी विस्फोटका कारण पृथ्वीमुनिबाट तातोपानी बाहिर आउँछ ।

त्यस्तो तातोपानीमा औषधिका असङ्ख्य गुण हुन्छन् । तातोपानीमा डुबुल्की लगाउनु भनेको ‘साइड इफेक्ट’ नहुने औषधिको झोलमा डुब्नु हो जस्तो मलाई लाग्छ । 
त्यस औषधिको झोलमा डुबेर भरपुर फाइदा उठाउने सोच मैले बनाइसकेको थिएँ  ।

जापानीहरू भन्ने गर्दछन्, ‘ओन्सेनको तातोपानीले शरीरलाई निको पार्दछ, प्रकृतिले दिमाग र हृदयलाई निको पार्दछ ।’

वास्तवमा प्रकृतिको काख, पहाड र दूरदराज गाउँमा अवस्थित ओन्सेनमा डुबुल्की लगाउँदा प्रकृतिको सामीप्यले मानिसलाई स्फूर्ति र ताजा बनाउँछ ।

कङ्क्रिटको जंगलमा बस्ने मासिनका लागि प्राकृतिक जंगल आमाको न्यानो काख हो भन्दछु म । मानिसले जस्तोसुकै आविष्कार गरे पनि प्रकृतिबिना मानव जातिको कल्पना पनि गर्न सकिँदैन । प्रकृति नाश भएमा मानव जाति डायोनोसोरजस्तै लोप भएर जानेछन् ।

अचानक मानिसलाई डायोनोसोरसँग तुलना गर्न पुगेछु । डायोनोसोरको इतिहास सम्झँदा कतै मानव जाति पनि लोप हुने त होइनन् भनेर पिर पो लाग्यो ।

सरहमा भएका कतिपय ओन्सेनमा तातोपानी टाढाटाढाबाट पाइपमार्फत वा ट्याङ्करबाट ढुवानी गरेर ल्याइन्छ । त्यसरी ल्याइएका पानीमा पनि पूरै प्राकृतिक खनिज तत्व रहेको हुन्छ । सरकारले त्यस्ता ओन्सेनको नियमित जाँच गरेर कडिकडाउ गर्दो रहेछ ।

ओन्सेनको गुणस्तर कायम राख्न बनाइएको ‘ओन्सेनहौ’ भन्ने जापानी कानुन छ । त्यस कानुनानुसार पानीको निश्चित तापक्रम, आवश्यक खनिजपदार्थको उपब्धता र त्यसको सरसफाइ भए नभएको कडाइका साथ जाँचिन्छ । सो नियम थाहा पाउँदा मेरो मन दौडेर नेपाल पुग्यो । नेपालको अर्धसरकारी संस्थाले पिउने पानीमा खान नहुने पदार्थ पठाउँदा न कुनै जाँच पडताल गरिन्छ न त कुनै कारबाही ! तर, जापानी सरकारले नुहाउने पानीमा गरेको कडिकडाउ देख्दा नेपाल सरकार किन कानमा तेल हालेर सुतेको हँ ? प्रश्न सोध्न मन लाग्यो ।

पिल्टे भुँडी भएका हामी नेपाली क्रमशः तातोपानीको कुण्डमा प्रवेश गर्न थाल्यौँ । त्यहाँ केही बोल्दै गरेका र केही आँखा चिम्म गरेर ध्यानमा बसेजस्ता जापानीहरू थिए । सितिमिति कसैको चासो नगर्ने, छेउबाट कोही हिँड्यो भने पनि खासै नजर नलगाउने जापानीहरू हामीलाई पुलुक्क–पुलुक्क हेर्न थाले ।

त्यसरी हेर्नुको कारण हामी सातजनाको समूहमा थियौँं । जापानीका अगाडि विदेशी थियौँ । त्यसमा पनि हामी नेपालीहरू अलिक ठूलो स्वरले बोलिरहेका थियौँ । सायद तिनलाई गाईले डुबुल्की लगाइरहेको ठाउँमा भैँसी आहालमा बस्न लागेजस्तो लाग्यो होला ! यस्तै अन्य विविध कारणले सायद तिनीहरूको ध्यान भङ्ग भयो होला भनेर अनुमान गरेँ ।

जापानको ओन्सेन भनेको नेपालको चिया पसलजस्तै गफ गर्ने थलो हो । गाउँतिर अझै पनि ओन्सेनको तातोपानीमा डुबेर आफ्नो टोल र समुदायका लागि छलफल गर्ने गर्दछन् । गाउँको विकास योजनाका लागि खेस्रा बनाउँछन् । कुन पार्टीलाई भोट दिने भनेर छलफल चलाउँछन् ।

सामाजिक अगुवाहरू जम्मा भएर छलफल गर्ने मिटिङ प्वाइन्ट भनौँ या बैठकस्थलमा हामी प्रवेश गरिसकेका थियौँ । हामी न त आमन्त्रित सदस्य थियौँ न त कार्यसमितिका सदस्य ! हामीलाई देख्नेबित्तिकै केही जापानीहरू मिटिङ छाडेर उठे । त्यसपछि हामी नेपालीहरूको मिटिङ सुरु भयो ।

प्राकृतिक खनिज र लवणयुक्त रनक्क तातेको पानीमा मेरो जिउले सन्चो मान्यो । घाँटीसम्म शरीर डुबाएर आनन्द लिन थालेँ । शरीरले क्रमशः आराम महसुस गर्न थाल्यो । थकाइ बिर्सिएँ । दशतिर दौडिरहेको मन एकाग्र हुन थाल्यो ।

जापानीहरूको सिको गर्दै अघि साथमा ल्याएको रुमाल टाउकोमाथि राखेँ । केही साथीहरूले त्यसलाई तातोपानीको कुण्डको डिलमा राखे । ओन्सेनको नियमानुसार ती रुमालले मुखसम्म पुछ्न पाइन्छ । तर, तातोपानीमा डुबाउन, धुन र निचोर्न पाइँदैन । 
म एक छिन आँखा चिम्म गरेर बसेँ र कान खुल्ला छाडिदिएँ ।

साँझ झमक्क परेको बेला हामी ओन्सेनको तातोपानीमाथि तैरिरहेका थियौँ । जति विस्तारै बोल्ने प्रयास गरे पनि हाम्रो स्वर ठूलो भइहाल्थ्यो । हाम्रो हल्लाले हो या डुबुल्की लगाउने धीत मरेकोले हो, त्यहाँ रहेका छिटफुट जापानीहरू पनि निस्केर गए ।

अन्ततः त्यो कुण्ड हामी नेपालीको कब्जामा भयो । एउटा युद्धै जितेजस्तो गरी हाम्रो स्वर उचालिन थाल्यो । हाम्रै कारणले ओन्सेनको तातोपानीमा लहर चल्न थाल्यो । मानौँ, हामी तातोपानीमा डुबुल्की लगाउन होइन, गफिन गएका हौँ । मानौँ, हामी नेपाली साहित्यको अन्तर्राष्ट्रिय विकासका लागि ठूलठूला योजना बनाइरहेका छौँ !

हामी योकोसुकाको प्रसिद्ध ओन्सेनमा आनन्द लिइरहेका थियौँ । सुन्दर ठाउँमा अवस्थितिका कारण त्यो निकै प्रसिद्ध रहेछ । वास्तवमा उक्त ओन्सेन प्रशान्त महासागरको ‘टोकियो वे’ किनारामा थियो ।

तातोपानीमा डुबुल्की लगाउँदै आँखै अगाडिको महासागरको चिसो पानीमा आँखा बिछ्याउन पाउनुको बेग्लै आनन्द थियो । त्यहाँको दृश्यमा मन रमायो । मेरा आँखा प्रशान्त महासागर र शरीर ओन्सेनको तातोपानीमा तैरिरहेको थियो । विचारहरू बाफ बनेर उडिरहेका थिए ।

ओन्सेन र टोकियो वे किनाराका बीच एउटा बाटो लमतन्न परेर कतै गइरहेको थियो । त्यो बाटो कता जान्थ्यो मलाई थाहा थिएन । तर, त्यो निकै चल्तीको सडक थियो । झलल बत्ती बालेर दोहोरीलता गाडीहरू दौडिरहेका थिए । त्यो दृश्य देख्दा मेरो मन जापान–बेलायत–नेपाल दौडिरह्यो ।

प्रशान्त महासागर र ओन्सेनका बीचमा रहेको बाटोको किनारामा ठूलाठूला ‘पाल्म ट्री’ थिए । तिनले मेरो मनलाई एकै छिन उष्ण प्रदेशमा पुर्याए ।

तातोपानीमा डुबिरहेको शरीर रनक्क तातिसकेको थियो । गर्मी स्थानमा फस्टाउने पाल्म ट्री देख्दा मेरा आँखाबाट उष्णता प्रवेश गरेर शरीरमा तातो थप्यो । ओन्सनको मजा भनेकै शरीर तताउनु हो । तातोपानीमा तताइरहेँ आफूलाई बेस्सरी ।

साथीहरूका गफतिर कान र टोकियो वेको पानीमा आँखा लगाएको थिएँ । मेरा नयन प्रशान्त महासागरको पानीमा निकै तैरिन थाले । धीत मरुन्जेल पारिपट्टिको टोकियो र योकोहामा सहरको झिलिमिली हेरिरहेँ ।

जापानको आधुनिकता, सम्पन्नता र विकास मेरा आँखमा ‘स्लाइड सो’जस्तै आइरहे ।

त्यहाँको परिदृश्य हेर्दा त्यो ओन्सेन पर्यटकलाई आकर्षित गर्ने हिसाबले सञ्चालनमा ल्याइएजस्तो लाग्यो । वास्तवमा जापानमा ओन्सेन एउटा राम्रो पर्यटन उद्योगको रूपमा स्थापित भएको छ । आन्तरिक र बाह्य पर्यटक ओन्सेनको आनन्द र फाइदा लिन जाने गर्दछन् ।

जापानभरमा प्राकृतिक रूपमा रहेका ओन्सेन तीन हजारभन्दा बढी छन् भनेर मेरा जापानी मित्र नाओकी हिकोसाकाले भनेका थिए । बाह्रै मास चल्ने ओन्सेन जापानी संस्कृतिको अङ्ग मात्र नभएर अर्थतन्त्रको मेरुदण्ड पनि रहेछ । नेपाली भएर जापानी अर्थतन्त्रमा अलिकति भए पनि योगदान पो गर्यौँ कि क्या हो भन्दै लोकनाथलाई एक छिन जिस्क्याएँ ।    

‘कतिन्जेल बस्ने हो तातोपानीमा ?’ जिउ तात्दै गएपछि छेउमा रहेका विजयराज आचार्यले मलाई सोधे ।
‘धीत मरुन्जेल ।’ मैले भनेँ ।

वास्तवमा तातोपानीमा डुबेर बसिरहँदा शरीरले नै पुग्यो भनेर जनाउ दिन्छ । र, बाहिरिन मन लाग्छ ।

हाम्रो शरीरमा जनाउ घण्टी कसैको बजिसकेको थियो होला । कसैको बज्न बाँकी नै थियो । प्रकाशले अब जाऔँ भनेपछि हामी तातोपानीको कुण्डबाट बाहिर निस्कियौँ ।    
फेरि सावरमा खल्ल नुहाएर ‘स्टिम रुम’तिर लाग्यौँ ।

तातोबाफले भरिएको स्टिम रुममा बस्नाले छाला राम्रो हुने, मुटुमा रक्तसञ्चार राम्रो हुने, मुटु स्वस्थ हुने र उच्च रक्तचाप घटाउन मद्दत गर्दछ । स्टिम रुम औषधि बराबर भएपछि त्यहाँ बसेर भरपुर फाइदा लिने विचार गरेँ ।

त्यस स्टिम रुमको बस्ने स्थानले सिनेमा हलको झझल्को दिलायो । सबैभन्दा पछाडि अग्लो र क्रमशः अगाडितिर होचो हुँदै गएको ठाउँमा बस्ने सिट राखिएको थियो । अगाडि राखिएको टीभीमा जापानी भाषामा कुनै कार्यक्रम आइरहेको थियो । त्यहाँको दृश्यले स–सानो सिनेमा हलमा कुनै सिनेमा हेरेजस्तो अनुभूति भयो ।

टीभीमा आएको जापानी भाषाको कार्यक्रम हामीले केही बुझेनौँ । तर, जापानीहरूले त्यसलाई खुब ध्यान दिएर हेर्दै थिए । नाङ्गैभुतुङ्गै हामी तात्तातो बाफमा मिठामिठा गफ मिसाएर निकै बेर रम्यौँ । तातो बाफले रनक्क भएर फेरि शरीर तात्यो ।

ओन्सेनको भरपुर फाइदा उठाउन स्टिम रुममा छिरेका हामी सन्तुष्ट हुन्जेल बस्यौँ । बाफले तातेको शरीरलाई चिसो पानीको कुण्डमा डुबाउँदा धेरै फाइदा गर्दछ । त्यसो गर्दा छालामा भएका प्वालहरू खुल्दछन् । त्यस्तो कार्य चानचुने होइन ।

अन्ततः स्टिमले तताएको तातो शरीरलाई बरफजस्तो चिसो पानीमा झ्वाम्म चोपलेँ । शरीरबाट मज्जाले बाफहरू निस्किएर आकासिन थाले । वास्तवमा चिसो पानीमा डुबेर निस्केपछि शरीर तातो भएर आउँछ । त्यो मुटु कमाउने चिसो पानीलाई मैले बिर्सिहालेँ ।

म चिसो पानीमा डुबेर निस्केको केही साथीहरूलाई आश्चर्य लागेछ । तिनले कतिको चिसो छ भनेर पानीमा हात मात्र डुबाएर जाँचे । पानी जाँच्दा नै तिनका शरीर काम्न थाले । पानीमा शरीर डुबेको भए के हुन्थ्यो ! वर्षौैँदेखि तातो र चिसोबाट जोगाएको आफ्नो शरीरलाई दुःख नदिने विचार गरे साथीहरूले । चिसो जलकुण्डलाई तिलाञ्जलि दिएको घोषणा गरे ।

त्यसपश्चात् हामी शरीरमा नुन दल्ने कक्षमा पुग्यौँ । त्यहाँ केही जापानीहरू आफ्नो शरीरभरि नुन दल्दै थिए । केही नुन दलिसकेर बेन्चमा आरामसाथ बसेका थिए । मैले पनि तिनको सिको गर्दै आँखामा नपरोस् भनेर विशेष ध्यान दिँदै शरीरभरि नुन दलेँ ।

वास्तवमा नुनले छालामा भएको हानिकारक तत्व निकाल्दछ । यसरी शरीरमा नुन दल्दा छाला बुढो भएर कमजोर हुनबाट बचाउने र छालामा हुने केही रोगहरू निको पार्ने कुरामा जापानीहरू विश्वास गर्दा रहेछन् ।

करिब दश मिनेट नुन दलेका नाङ्गो शरीर लिएर त्यहीँ बसिरहेँ । विस्तारै शरीर कक्रक्क भएर आयो । सायद छालाले चाहिनेजति नुन सोसिसकेको थियो होला । त्यहाँबाट निस्केर फेरि खलल्ल नुहाएँ ।

अब ‘रक बाथ’ बाँकी छ ।’ प्रकाशले भनेँ ।           
सुन्दा पनि अनौठो लाग्ने रक बाथ अर्थात् ‘ढुङ्गा स्नान’ कसरी हुन्छ होला भनेर अनुभवीलाई सोध्न मन लागेको थियो । त्यति नाथे कुरा पनि थाहा नपाएजस्तो किन हुनु भनेर चुप लागेँ ।

माथि छाना लगाएको एउटा खुला स्थानमा हामी पुगिसकेका थियौँ । ढुङ्गा छापेको भुइँमा लहरै सुतेर जिउ सेक्ने ठाउँ रहेछ । त्यही पो रहेछ रक बाथ ।

त्यो दश–बाह्रजना लहरै सुत्न मिल्ने ठाउँ थियो । हरेकका लागि ढुङ्गाको एउटा सानो सिरानी थियो । हामी सबैजना उत्तानो परेर लहरै सुत्यौँ । विशेष प्रकारले तताइएको भुइँमा सुतेको एक छिनपछि मज्जाले शरीर सेकिन थाल्यो ।

‘सेकुवा बनाउने त होइनन् हामीलाई ?’ विजयले खुसुक्क सोधे ।
ठट्टाको रूपमा आएको उनको प्रश्नले हँसायो मलाई ।

हामी सुतेको तातो भुइँमा अटुट रूपमा मनतातो छिपछिपे पानी बगिरहेको थियो । मन्द तातो तावामा माछा सेकेजस्तो तातो ढुङ्गामा शरीर सेक्दै थियौँ ।

मेरै लागि तताएजस्तो ठिक्कको तातोमा आनन्दित भएँ । त्यहाँ सुतिरहँदा मजा पो आउन थाल्यो । कहिलै नभोगेको अद्भूत अनुभव भयो । स्वर्गीय आनन्दमा रमाएजस्तो साथीहरूले आँखा चिम्म गरेका थिए । म पनि त्यो तातो भुइँमा आँखा बन्द गरी उत्तानो परेर सुतेँ । झन्डै निदाएँ पो !

करिब दश मिनेट निर्वस्त्र शरीर सेकाइरह्यौँ । प्रकाशले अब उठौँ भने । तर, हामी कसैलाई पनि उठ्ने मनै थिएन । समय अभावका कारण हामी उठ्यौँ । मेरोछेउमै सुतेका विजय भुसुक्कै निदाएछन् । उनलाई मैले नै उठाएँ ।

अन्तिमपटक फेरि सावरमा मजाले नुहाएपश्चात् लुगा राखेको लकर रुममा आयौँ । त्यहाँको भित्ते घडी हेरेको त हामीले एक घण्टाभन्दा बढी ओन्सेनमा बिताएछौँ । समय दौडेको पत्तै भएन ।

सफा तौलियाले जिउ पुछेर ताजा भएँ । लुगा राखेको लकरछेउमा हामी नाङ्गै पुग्दा पनि जापानी महिला भुइँ पुछिरहेकी थिइन् । सायद सबैको लाज पचिसकेको थियो ! कसैले कुनै प्रतिक्रिया जनाएनन् ।

हामीले फटाफट लुगा लगायौँ र अगाडि बढ्यौँ । हिँड्दै गर्दा थाहा लाग्यो त्यस ओन्सेनको एउटै छानामुनि धेरै सुविधा पाइँदो रहेछ ।

मसाज गर्ने कक्षछेउमा पुगेर रोकिएँ । ‘मसाज गराउनुहुन्छ ?’ एउटी जापानी युवतीले मलाई सोधिन् । 
हामीसँग समय पनि थिएन । फेरि मसाज मेरा लागि नौलो कुरा नभएकाले ‘नो थ्यांक्स’ भनेँ । उनी मुसुक्क हाँसिन् ।

ओन्सेन भएको भवनको अर्को हलभित्र रेस्टुरेन्ट पनि रहेछ । यसो चिहाएर हेरको भित्र खचाखच मानिसहरू भरिएका थिए । ओन्सेन, बडि मसाज र रेस्टुरेन्ट एउटै भवनभित्र राखेर ग्राहकलाई भरपुर सुविधा उपलब्ध गराएका थिए ।

त्यहाँ आराम, मनोरजञ्न र खानाका लागि आएकाहरूलाई उत्कृष्ट सेवा उपलब्ध गराएको देख्दा जापानीहरूको व्यापार गर्ने कला अनुकरणीय लाग्यो । जापानी ओन्सेन र व्यापारको कुरा गर्दै हामी बाहिरियौँ ।   

ल्याम्प पोस्टको उज्यालोमा सबैका अनुहार चम्किरहेको देखेँ । यसो हेरेँ, आफ्नै हातका छाला चिल्ला र चम्किला पो देखेँ । मेरो शरीरबाट तनाव र थकान हराएको थियो । शरीर चङ्गाजस्तो हलुका र मन गङ्गाजस्तो स्वच्छ भएको थियो । अद्भूत आनन्दमा रमाएका हामी गफिँदै कारपार्कतिर लम्कियौँ ।

मेरा जापानी मित्र होको किचिकावाले जापान पुगेको बेला ओन्सेनमा अवश्य जानुहोला भनेको सम्झन्छु । उनले भनेका थिए– ओन्सेनको तातोपानीमा प्राकृतिक रूपमा पाइने खनिज तत्वका कारण शरीरका लागि फाइदाजनक हुन्छ ।

नसा, जोर्नी, उच्च रक्तचाप, छालाको रोग र दुखाइको उपचारका लागि ओन्सेन उपयोगी हुने भएकाले जापानीमाझ लोकप्रिय छ । नियमित ओन्सेन जाने गरेमा त्यसले फाइदा पुर्याउँछ जस्तो मलाई पनि लागेको छ ।

सृष्टिको उषाकालमा परम्परागत जडीबुटीका बारेमा ज्ञान हुनुभन्दा अघि मानिसहरू त्यस्तै तातोपानीमा नुहाएर र तातोपानीमा बसेर शरीरमा लागेको चोटपटक र रोग निको पार्दथे ।

प्राचीनकालमा तातोपानीका यस्ता कुण्डलाई भगवान्को उपहारको रूपमा लिइन्थ्यो । समय बदलिएको छ । ओन्सेन अहिले आराम, रिचार्ज र ‘सोसियलाइज’ गर्ने स्थानका रूपमा लोकप्रिय छ ।

समय परिवर्तन भए पनि ओन्सेन अहिलेसम्म जापानी जीवन र संस्कृतिको अभिन्न अङ्गकै रूपमा रहेकाले पुर्खाको चलन छाडेका छैनन् । पैसा र स्थान हुने जापानीहरूले घरभित्रै ओन्सेन बनाएर त्यसको भरपुर फाइदा लिएका छन् । घरभित्र ओन्सेन बनाउने रहर मलाई पनि पलाएको छ । ‘ठाउँ न ठहर बूढीको रहर’ भनेजस्तै सपना देखेर मात्र भएन । मन मारेँ ।

‘कतिपय ठाउँमा महिला र पुरुष दुवैले एउटै ओन्सेन प्रयोग गर्दछन् । त्यसलाई ‘मिक्स ओन्सेन’ भनिन्छ । महिला र पुरुषहरू अनुशासित रूपमा नाङ्गानाङ्गै एकै ठाउँमा नुहाइरहेका हुन्छन् । तातोपानीको एउटै कुण्डमा डुबुल्की लगाइरहेका हुन्छन् । कसका छोराछोरी, कसका श्रीमान्श्रीमती वा कसका प्रेमीप्रेमिका मतलब हुँदैन । निःशङ्कोच गफगाफ गरिरहेका हुन्छन् ।’ हिँड्दै गर्दा प्रकाशले भने ।
‘हत्तेरिका, त्यहाँचाहिँ जानुपथ्र्याे नि !’ अश्विनीले उत्तेजित हुँदै भने ।
त्यसपछि निकै बेर हाँसो चल्यो ।
 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: शनिबार, पुस २४, २०७८  ०६:३९
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
Nepal TelecomNepal Telecom
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
NepatopNepatop
Maruti cementMaruti cement
सम्पादकीय
सुरक्षामा कमजोरी, जनतालाई कष्ट
सुरक्षामा कमजोरी, जनतालाई कष्ट
ICACICAC