site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
राजनीति
Nabil BankNabil Bank
राष्ट्रियसभा अध्यक्ष लड्ने माओवादीको निर्णयले कांग्रेसमा 'हलचल', के गर्लान् सिटौला ?
Sarbottam CementSarbottam Cement

काठमाडौं । राष्ट्रियसभा अध्यक्षको निर्वाचन मिति नजिकिँदै गर्दा सत्तारूढ प्रमुख दल नेकपा (माओवादी केन्द्र) र नेपाली कांग्रेसबीच ‘अविश्वास’ बढ्दै गएको छ । माओवादी केन्द्रको बुधबार बसेको स्थायी कमिटी बैठकले राष्ट्रियसभा अध्यक्षमा उमेदवारी दिने निर्णय गरेपछि सत्ता साझेदार दलहरूबीच शंका बढेको हो ।

फागुन २९ गते हुने राष्ट्रियसभा अध्यक्षको निर्वाचनमा माओवादीले दाबी गरेसँगै कांग्रेसभित्र हलचल ल्याएको छ । कांग्रेस सत्ता गठबन्धनको सहयोगमा राष्ट्रियसभा अध्यक्ष आफैँसँग राख्ने तयारीमा छ ।

राष्ट्रियसभा अध्यक्षकै लागि कांग्रेसले झापा क्षेत्र नम्बर ३ बाट प्रतिनिधिसभामा पराजित कृष्णप्रसाद सिटौलालाई राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा उमेदवार बनाएको थियो । गठबन्धनकै बलमा सिटौला निर्वाचित पनि भए ।

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

सिटौला निकट स्रोतका अनुसार त्यतिबेला प्रधानमन्त्रीसमेत रहेका माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र नेकपा (एकीकृत समाजवादी)का अध्यक्ष माधवकुमार नेपालले ‘ग्रिन सिग्नल’ दिएपछि कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले सिटौलालाई राष्ट्रियसभा अध्यक्ष बनाउने वचन दिएका थिए ।

राजनीतिमा ‘ग्रेसफुल एक्जिट’को अवसर पर्खिरहेका सिटौलाले देउवाको प्रस्ताव सहजै स्वीकार गरेका थिए । सभापतिले नै वचन दिएपछि सिटौला आफू राष्ट्रियसभा अध्यक्ष हुनेमा ढुक्क थिए ।

Global Ime bank

यस्तोमा माओवादीले उमेदवारी दिने निर्णय गरेसँगै कांग्रेसमा तरंग सिर्जना भएको छ ।

राष्ट्रियसभा सदस्यमा नवनिर्वाचित सांसद आनन्द ढुंगाना केही 'बार्गेनिङ पोइन्ट' राखेर माओवादीको निर्णय आएको हुन सक्ने बताउँछन् । तर, उनी अहिलेको आवश्यकता गठबन्धन भएकाले माओवादी यसको खिलाफमा जाने विश्वास गर्दैनन् । वर्तमान  गठबन्धन भत्काउने शक्तिहरूका कारण माओवादीले उमेदवारी दिने निर्णय लिएको हुन सक्ने उनको बुझाइ छ ।

“यहाँ धेरैथरिका शक्ति छन् । एमालेलाई सत्ता गठबन्धन फुटाउनु छ । तर, गठबन्धनबिना कुनै दलले चुनाव त जित्दैनन् नि,” उनले भने ।

माओवादीले राष्ट्रियसभामा प्रमुख प्रतिपक्षी दल एमालेको साथ पाए वर्तमान राजनीतिक समीकरण फेरिने बुझाइ कांग्रेसको छ । अर्थात्, सत्ता समीकरण नै फेरिन सक्ने ठम्याइ कांग्रेसको छ । त्यसैले राष्ट्रियसभा अध्यक्षको निर्वाचनलाई लिएर कांग्रेस गलाउने र आफ्नो सत्ता लम्ब्याउने रणनीतिका साथ प्रचण्ड अघि बढेको तर्क कांग्रेस नेताहरूको छ । वर्तमान राजनीतिक समीरणमा तलमाथि भए  आगामी वैशाख १५ मा इलाम र बझाङमा हुने उपनिर्वाचनलाई पनि असर गर्नेछ ।

“यो गठबन्धन पाँच वर्ष टिक्न पनि राष्ट्रियसभामा गठबन्धन चाहिन्छ । इलामा र बझाङमा निर्वाचन हुँदै छ, त्यसैले पनि गठबन्धन चाहिन्छ,” ढुंगानाले भने, “संविधानको कार्यान्वयन, राष्ट्रियसभाको गरिमा बढाउन र देशलाई गति दिन कृष्ण सिटौलाजी चाहिन्छ । उहाँ हो, माओवादीलाई शान्ति प्रक्रियामा ल्याउने नायक । उहाँलाई माओवादीले स्वीकार गर्छ भन्ने मलाई विश्वास छ ।”

कांग्रेसले 'धोका' दिएकाले अविश्वास गर्दै माओवादी

माओवादीका अधिकांश नेताहरू कांग्रेसले पटकपटक धोका दिएकाले फेरि कांग्रेससँग मिल्न नहुने पक्षमा छन् । कोसी सरकार गठनमा एमालेसँग मिलेर कांग्रेसले धोका दिएको आक्रोश माओवादीमा छ । त्यसमाथि गएको राष्ट्रियसभा निर्वाचनमा पनि कांग्रेसले माओवादी उमेदवार हराएको आक्रोश ताजै छ ।

यस्तै, कांग्रेस महासमिति बैठकमा द्वन्द्वकालीन मुद्दाको विषय, निर्वाचनअघि गठबन्धन नगर्ने र माओवादीमाथि कांग्रेसका सांसदहरूले प्रयोग गर्ने 'तिखा वा'ले पनि माओवादीलाई झस्का पसेको कांग्रेस नेताहरू नै स्वीकार्छन् ।

स्थायी कमिटी बैठकमा यिनै विषय उठाएर नेताहरूले अध्यक्ष प्रचण्डलाई दबाब दिएका थिए । उनीहरूको आक्रोश थियो– ‘कांग्रेसले हामीलाई सधैँ हेप्यो, अब सहन सकिँदैन ।’

कांग्रेस नेता ढुंगाना यी विषय संवादमार्फत मिलाउनुपर्ने धारणा राख्छन् । उनी भन्छन्, “गठबन्धन हुँदा उहाँहरूको उमेदवार हार्नु दुःखद हो । तर, हामी विशेष म्यान्डेट लिएर गठबन्धन पाँच वर्ष कायम राख्नुपर्छ भन्नेमा छौँ । त्यसैले नेताहरू बसेर यो विषय सेटल गर्नुहुन्छ र गर्नुपर्छ भन्ने विश्वास हामीमा छ ।”

राष्ट्रियसभाका अध्यक्ष संवैधानिक परिषद् सदस्य हुन्छन् । संवैधानिक परिषद्‌ले प्रधान न्यायाधीश र संवैधानिक निकायका प्रमुख र पदाधिकारीहरूको नियुक्ति सिफारिस गर्छ । त्यसकाराण कांग्रेसलाई संवैधानिक परिषद्‌मा सदस्यको स्वार्थ पनि छ र

माओवादी पनि गठबन्धन कायम रहँदै आलोपालो प्रधानमन्त्री कार्यान्वयन भए महत्त्वपूर्ण सबै पद गुम्ने चिन्तामा छ । राष्ट्रियसभा अध्यक्ष नपाए संवैधानिक परिषद्‌मा माओवादीको सहभागिता शून्य हुने छ ।

यसका लागि माओवादीले वर्तमान गठबन्धन तोडेर अघि बढ्छ भन्नेमा कांग्रेस विश्वस्त छैन ।

राज्य व्यवस्था समिति सभापतिसमेत रहेका कांग्रेस केन्द्रीय सदस्य रामहरि खतिवडा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले सिटौलालाई राष्ट्रियसभा अध्यक्ष बनाउने वचन दिएको बताउँछन् । पार्टीका अरू नेताहरूको दबाब र कार्यकर्ताको खपतका लागि प्रचण्डले उमेदवारी दिने निर्णय गराएको दाबी खतिवडाको छ । 

“कांग्रेस माओवादीसँग सहकार्य तोड्ने पक्षमा छैन । राष्ट्रियसभा अध्यक्ष कांग्रेसका कृष्ण सिटौलालाई दिने प्रचण्डजीले भनिसकेको हो । उहाँ यो प्रतिबद्धताभन्दा बाहिर जानुहुन्छ भन्ने हामीलाई विश्वास छैन,” खतिवडाले बाह्रखरीसँग भने, “कार्यकर्ताको दबाब धान्न गाह्रो भएर उहाँले यो निर्णय गरेको हुनुपर्छ । हामी छलफल गरेर कुरा मिलाउँछौँ ।”

राष्ट्रियसभामा वर्तमान अध्यक्षसहित २० जनाको कार्यकाल फागुन २० बाट समाप्त हुँदै छ । फागुन २१ गतेबाट नवनिर्वाचित १९ सदस्य राष्ट्रियसभामा प्रवेश गर्दै छन् । एकजना सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिले मनोनीत गर्नेछन् । जसमा जनमोर्चाकी नेतृ दुर्गा पौडेललाई मनोनीत गर्ने निर्णय गठबन्धनमा भएको नेताहरू बताउँछन् ।

५९ सदस्यीय राष्ट्रियसभामा अध्यक्ष बन्न २९ मत आवश्यक हुन्छ । फागुन २० पछि राष्ट्रियसभामा माओवादी पहिलो, कांग्रेस दोस्रो दल हुनेछ । माओवादीको राष्ट्रियसभामा १७ र कांग्रेसको १६ सिट पुग्नेछ । दुवै दलले उमेदवार उठाए तेस्रोमा रहेको एमालेको मत निर्णायक हुनेछ । 

कांग्रेसका मुख्य सचिवसमेत रहेका राष्ट्रियसभा सदस्य तथा कांग्रेस नेता कृष्णप्रसाद पौडेल पनि गठबन्धन नटुट्ने दाबी गर्छन् । कांग्रेसले राष्ट्रियसभा अध्यक्ष उठाउने र माओवादीसँग सहकार्य गरेर जिताउने दाबी उनको छ । उनी माओवादीको निर्णय स्वाभाविक भएको भन्दै गठबन्धनको पनि नयाँ निर्णय आउने बताउँछन् ।

“यो दलको नितान्त निर्णय भयो । कुनै पनि दलले एक्लै जित्ने परिस्थिति छैन । गठबन्धनका दलहरू सबै एकठाउँमा बसेर छलफल हुन्छ । साझा उमेदवार उठाउने कुरामा म ढुक्क छु,” उनले भने, “त्यो साझा उमेदवार कांग्रेसको हुन्छ, हामी १०० प्रतिशत ढुक्क छौँ । सानातिना, झिनामसिना कुरा आउँछन् । त्यसमा कतै अड्कनुपर्ने अवस्था छैन ।”

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: बुधबार, फागुन १६, २०८०  १७:४९
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement
सम्पादकीय
ICACICAC