site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
साहित्य
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement
प्रशंसाले बच्चा बिग्रिँदैनन् !
Ghorahi CementGhorahi Cement

मलाई अझै सम्झना छ, एकपटक हामी सपरिवार रेलमा यात्रा गर्दै थियौँ । 

बुबाले मलाई केही यात्रुहरूसँग परिचय गराउनुभयो । साथै मेरो प्रशंसा गर्दै म पढाइमा अब्बल भएको कुरा पनि उनीहरूलाई सुनाउनुभयो । त्यसपछि उनीहरुले मलाई सामान्य ज्ञानसँग सम्बन्धित प्रश्न सोधे । ती प्रश्नहरू विशेष गरी खेलकुद र अन्तर्राष्ट्रियस्तरका ख्यातिप्राप्त व्यक्तिहरुका बारेमा थिए ।

म ग्रामीण भेगको एक साधारण सरकारी स्कुलको कक्षा ४ मा पढ्ने विद्यार्थीको जबाफले उनीहरु आश्चर्यचकित भए । बुबाका लागि यो पर्याप्त थियो । मेरो प्रशंसा पुनः सुरु गर्नुभयो ।

Agni Group

हाम्रो वार्तालाप सुनिरहेकामध्येका एक जनाले बुबालाई यसबारे चेतावनी दिँदै भने – ‘तपाईँको छोरा ‘इन्टेलिजेन्ट’ रहेछ, हामीलाई थाहा भयो । तर, स्मरण रहोस्, धेरै प्रशंसाले बच्चा बिग्रिन्छ, पढ्दैन र अहङ्कारी बन्न सक्छ ।’

बुबा मेरो प्रशंसा गरेर पहिला पनि पटकपटक आलोचित हुनुभएको थियो । तर, मैले त्यस प्रकारका टिप्पणीको असर भने आफूमा कहिल्यै पर्न दिइन । जब म बाल्यकालका विभिन्न घटना केलाउन थाल्छु अनि मलाई बुबाको अभिभावकत्वको दृष्टिकोणले मेरो जीवनमा पार्ने प्रभावबारे सम्झना आउँछ । 

Global Ime bank

बुबाले मलाई कहिल्यै गाली गर्नुभएन वा मेरो आलोचना गर्नुभएन । बरु उहाँले सधैँ मेरो प्रशंसा गर्नुभयो । बुबाले गर्वका साथ गर्नुभएको मेरो प्रशंसाको क्षण म अझै सम्झन्छु । उहाँ मेरो क्षमताप्रति ठूलो विश्वास देखाउनुहुन्थ्यो । यसले मेरो आत्मविश्वासलाई उच्च राख्न मद्दत गरेको थियो ।

बुबाको प्रोत्साहनका शब्दले मलाई सधैँ उत्प्रेरणा र थप मिहिनेत गर्न प्रेरणा दिन्थे । बुबालाई गर्व गर्न र ममाथि उहाँको भरोसालाई टुट्न नदिन मैले आफ्नो प्रयत्नलाई सधैँ जारी राखेँ । उहाँको भविष्यवाणी र अपेक्षालाई साकार रूप दिन म कटिबद्ध थिएँ ।

त्यसैले बालबालिकाको प्रशंसाले पनि उनीहरुको जीवनमा सकारात्मक परिवर्तन ल्याउन सहयोग गर्छ भन्ने मलाई लाग्छ । बुबाको दृष्टिकोण अद्वितीय थियो । यसले मलाई आज लगनशील डाक्टर मात्रै होइन एक समझदार र व्यावहारिक व्यक्ति बनाउन पनि मद्दत गरेको छ । 

बुबाको अभिभावकत्वको दृष्टिकोणले मेरो जीवनमा निक्कै प्रभाव पारेको छ । उहाँको प्रशंसाले मलाई कहिल्यै घमण्डी बनाएन । बरु यसले मलाई जिम्मेवारीबोधको भावनाले परिपूर्ण बनायो । यसले थप सफलता हासिल गर्न प्रेरित गर्‍यो । बुबाले मेरो प्रशंसा गरेर आत्मावलोकन गर्ने मेरो क्षमता पनि बढाउनुभएको थियो । 

उहाँले मलाई म सधैँ सक्षम छु भन्ने महसुस गराउनुहुन्थ्यो । उहाँलाई सही प्रमाणित गर्न म अथक प्रयास गर्थेँ । अहिले म अभिभावकको हैसियतमा छु । बुबाको दृष्टिकोणलाई मैले आफ्नै अभिभावकीय शैलीमा प्रयोग गर्ने प्रयास गरेको छु । 

मैले सिकेको छु बच्चालाई गाली गर्ने, जिस्क्याउने र निरुत्साहित गर्ने कुराले उनीहरूको मानसिकतामा नकारात्मक असर पार्न सक्छ । यसले बच्चाको आत्मविश्वाससमेत घटाउन सक्छ । बरु म मेरी छोरीलाई प्रोत्साहनका शब्द र ठूला सपना देखाएर उत्प्रेरित गर्ने प्रयास गर्छु ।

उदाहरणका लागि, जब हामी किराना पसलमा जान्छौँ, उनी फास्ट फुड किन्न चाहन्छिन् । म उनलाई भन्छु – ‘हेर छोरी ! फास्ट फुडले हाम्रो स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर गर्दछ भनेर फेसबुकमा अरूलाई सल्लाह दिन्छौँ । हामी आफैँले त्यो काम गर्न उचित होला त ? तिमीले पनि फास्ट फुड नखाएर अरूलाई उदाहरण दिन सक्नुपर्छ ।’

यस दृष्टिकोणले उनलाई जिम्मेवार हुन मद्दत गर्छ । साथै राम्रो छनोटहरू गर्नमा प्रोत्साहन दिन्छ । उनी सहर्ष त्यो वस्तु नकिन्ने सोच बनाउँछिन् । त्यस्तो कुराले उनलाई पछि मेरो अनुपस्थितिमा पनि गलत निर्णय लिनबाट रोक्छ भन्ने मेरो विश्वास छ । हरेक आमाबुबाले आफ्नो बच्चाको प्रशंसा सुन्न चाहन्छन् । 

यसमा उनीहरुलाई खुसी र गर्व दुवै लाग्दछ । बुबालाई अरुबाट मेरो प्रशंसा सुन्ने तीव्र इच्छा थियो । उहाँको इच्छा मैले राम्ररी बुझेको थिएँ । यो उहाँले हाम्रा लागि गरेको कडा परिश्रम र मायाको प्रमाण हो । आमाबुबाका रुपमा हामीले हाम्रा छोराछोरीको प्रशंसा गर्ने तर अहङ्कारबाट टाढा रहने बानीको बीजारोपण गर्नुपर्दछ ।

मलाई विश्वास छ, बच्चाको प्रशंसाले उनीहरूको नकारात्मकभन्दा सकारात्मक ऊर्जामा बढोत्तरी ल्याउँछ । उनीहरु हतोत्साहित होइन, थप उत्साहित हुन्छन् ।

(डा. ओम मूर्ति अनिलको हालै प्रकाशित पुस्तक ‘जीवन्त सम्बन्ध’ बाट, लेखकको अनुमतिमा प्रकाशित )

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: मंगलबार, असोज ९, २०८०  १४:२३
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
Nepal TelecomNepal Telecom
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
NepatopNepatop
Maruti cementMaruti cement
सम्पादकीय
सुरक्षामा कमजोरी, जनतालाई कष्ट
सुरक्षामा कमजोरी, जनतालाई कष्ट
ICACICAC