site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
विचार
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement
नेपाल रेडक्रस निलम्वन गराउने हो ?

‘विपत्तिको साथी रेडक्रस’ नारामात्र होइन । सानोतिनो विपत्तिदेखि भयावह विपदामा समेत सधैँ रेडक्रसको नाम संसारभर सम्झने गरिन्छ । नेपालमै पनि ‘नेपाल रेडक्रस सोसाइटी’ विगतमा सधैँ नै विपत्तिको भरपर्दो साथी रहेको थियो । विडम्बना, त्यही नेपाल रेडक्रस अहिले विपत्तिमा छ । संस्थाको अस्तित्व नै सङ्कटमा परेको छ । तर, रेडक्रसलाई भने विपत्तिमा साथ दिने कोही देखिएनन् ।


केही दिन पहिले अगिल्लो सरकारका प्यादाहरू ‘नेपाल रेडक्रस’को चुनाव गरेको समाचार छपाए । तिनैताका अदालतले रेडक्रसको चुनाव नगर्नु भन्ने आदेश दियो । त्यसको केही दिन पहिले सरकारले रेडक्रसको चुनाव गर्नु भन्ने फर्मान जारी गरेको थियो । यी कुनै पनि हर्कत रेडक्रसको मायाले भए गरिएका भने थिएनन् । अदालतबाहेक सबै रेडक्रस कब्जा गर्ने दुर्नियतबाट प्रेरित थिए ।


नेपाल रेडक्रसको अहिलेको दुर्दशाका लागि निर्वाचित समिति सबैभन्दा बढी दोषी देखिन्छ । रेडक्रसका लाखौं सदस्यले सुम्पिएको जिम्मेवारी बिर्सेर उनीहरू अनियमितता र भ्रष्टाचारमा संलग्न भए । संस्थामा नेतृत्व परिवर्तन सहजरूपमा हुने वातावरण मिलाउनुभन्दा सधैँका लागि कब्जा गर्ने मानसिकता देखाए । त्यसले गर्दा सरकारले अनुचित र अवैध हस्तक्षेप गर्दा पनि यसका लाखौं सदस्यले खासै चासो देखाएनन् । यसैले अहिलेको संङ्कटको बीजारोपण तिनैले गरेका हुन् भन्दा पटक्कै अन्याय हुँदैन । 

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia


निहित स्वार्थका लागि संस्था कब्जा गर्ने दुर्नियत नभएको भए नेपाल रेडक्रसको विधानबमोजिम बेलैमा चुनाव गराउन सकिन्थ्यो । तर, सरकारका प्यादाहरूले त रेडक्रस कब्जा गर्ने कुचेष्टा पो थाले । फलस्वरूप, निर्वाचन र संस्थाको मर्यादा पुनः कायम गर्ने कार्य गौण बन्न पुग्यो । रेडक्रसमा कहिल्यै  नदेखिएका अनुहारलाई सरकारले प्यादाका रूपमा संस्था कब्जा गर्न खटाएको थियो । नियत नै खराब भएकाले तिनको प्रयत्न सफल भएन । 


यसबीच सरकार बदलियो । नयाँ सरकारले पनि आफ्नै प्यादालाई रेडक्रसमा स्थापित गर्न खोज्यो । कथित तदर्थ समिति नै दुईवटा भए । कहिले कुनैले कहिले कुनैले आधिकारिकताको दाबा गरे । यद्यपि, नेपाल रेडक्रसको विधानअनुसार दुवै समिति ‘अवैध’ हुन् । नैतिक वैधता त निर्वाचित समितिले नै गुमाइसकेको थियो । अन्तर्राष्ट्रिय मान्यताअनुसार पनि राष्ट्रिय रेडक्रसमा सरकारले हस्तक्षेप गर्न पाउँदैन । 

Global Ime bank


नेपाल रेडक्रसको आजको अवस्थाका लागि अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस पनि दोषी छ । बेलैमा गर्नुपर्ने हस्तक्षेप नगर्दा नै भ्रष्टाचारको घाउ सैन पल्टियो भने सरकार हस्तक्षेपका लागि हौसियो । सरकारलाई स्पष्ट शब्दमा रेडक्रसको विधान मिचेर हस्तक्षेप नगर्न चेतावनी दिनुपर्थ्यो । अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रसका प्रमुख कार्यकारी नेपाली भएर पनि सायद सरकार र यहाँका तदर्थ समितिहरूप्रति नरम रवैया अपनाइएको हुनुपर्छ । नेपालकै अवस्थामा कतिपय राष्ट्रिय सोसाइटीहरू निलम्वन हुने गरेको उदाहरण पाइन्छ । 


यी सबै कारण र कारकहरूले गर्दा नेपाल रेडक्रसको अस्तित्व नै सङ्कटमा परेको छ । सरकारले रेडक्रस बचाउन नभएर प्यादाहरू लगाएर कब्जा गर्न खोजिरहने हो भने अन्ततः नेपाल रेडक्रस निलम्वनमा पर्ने अवश्यम्भावी देखिन्छ । नेपाल रेडक्रसकै सदस्यहरूले पनि कुनै गिरोहको कब्जामा पर्न दिनुभन्दा रेडक्रस निलम्वन होस् भन्ने चाहनेछन् । यसैले थप बदनाम हुनु छैन भने सरकारले प्यादा पठाएर संस्था कब्जा गर्ने दुराशय त्यागोस् । रेडक्रस अभियानप्रति अलिकति पनि सम्मान र समर्पण भए सरकारी प्यादाका रूपमा संस्था कब्जा गर्न कोही पनि प्रयोग नहोउन् । थोरै भए पनि विवेक देखाउन् ।


अझै पनि बेला छ । सरकारले खटाएकाहरूले पनि रेडक्रसप्रति निष्ठा देखाउने हो भने इतिहासमा कलङ्कको मतियार हुनबाट जोगिनसक्छन् । अहिले एउटा सरकारको आडमा संस्था कब्जा गर्नेहरूले पछि अर्को सरकारका आडमा अरूले नै  संस्था कब्जा गर्दा बोल्ने नैतिक अधिकार पनि हुँदैन । यस्तै, रेडक्रसजसतो संस्थाको दुर्दशा हुन नदिन सरकार पनि सजग हुनुपर्छ । त्यसो त समाज कल्याण परिषद्ले पनि मध्यस्थता गर्न सक्नुपर्थ्यो । 


अब नेपाल रेडक्रसको अस्तित्व र मर्यादा पनि जोगाउने हो भने केही उपाय अपनाउन सकिन्छ ।

१. तत्काल सबै कथित तदर्थ समितिका पदाधिकारी र सदस्यहरूले राजीनामा गर्ने वा सबैलाई हटाउने ।

२. पुराना रेडक्रसकर्मी कर्मचारी र स्वयंसेवकहरू मिलाएर चुनाव नलड्नेहरूको सानो अन्तरिम समिति बनाउने । यसमा विवादमा मुछिएका सरकारका प्यादाहरू कसैलाई पनि नराख्ने ।

३. निश्चित अवधिमा स्थानीय र केन्द्रीय निर्वाचन गर्ने व्यवस्था मिलाउने । 


यो आदर्श उपाय होइन तर नेपाल रेडक्रस निलम्वित हुन नदिने सायद अचुक उपाय भने हो । यत्ति हो यसका लागि सबै पक्षको निष्ठा रेडक्रस अभियानप्रति हुनुपर्छ । यसका लागि दबाब दिन रेडक्रसलाई माया गर्नेहरूले सामूहिकरूपमा आवाज उठाउनुपर्ने पनि हुनसक्छ । के रेडक्रसको अस्तित्व जोगाउन नेपालका रेडक्रसकर्मी परेका खण्डमा सडकमा उत्रिन तयार छौँ ? अन्तर्राष्ट्रिय रेडक्रस पनि नेपाल रेडक्रस जोगाउन परेदेखि ‘शल्यक्रिया’ गर्न नहिचकिचाओस् । 


र अन्त्यमा 

कुनै राजाको दरबारमा दुईवटी महिला एक बच्चा लिएर ‘यो छोरो मेरो हो’ भन्दै दाबी गर्न पुगेछन् । भारदारहरू द्विविधामा परे । एउटै बच्चा दुईजनाको त हुनै सक्तैन । अनि राजाले जुक्ति लगाएछन् - ‘यो कस्को बच्चा हो भनेर खुट्याउन सकिएन । यसैले बीचमा चिरेर आधाआधा बाँडिदनु’। नक्कली आमाले हुन्छ भनिछ । बच्चाकी सक्कली आमाले - ‘भैगो बरू छोरो उसैले लैजाओस् तर आधाआधा नगरौँ ’ भनिछन् ।  राजाले सक्कली आमा चिने । उनको जुक्ती काम लाग्यो ।


सरकारी प्यादामध्ये केही सक्कली रेडक्रसकर्मी पनि छन् भने अगाडि सरेर नेपाल रेडक्रस बचाउने प्रयासमा साथ दिऊन् । 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: आइतबार, असार ३१, २०८०  ०९:३३
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement
ICACICAC