site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
साहित्य
Nabil BankNabil Bank
प्रधानजीको डाइनिङ टेबुल
Sarbottam CementSarbottam Cement

बिहानै प्रधानजीको आदेश आयो । गाउँका तातो रगतका छ–सातजना युवाहरू तात्तिए ।

गण्डकको अधीनमा रहेको नहरको किनारमा रहेका रुखहरूमध्ये सबैभन्दा मोटो रुख ढालियो । प्रधानजी गण्डकको एकदमै महत्त्वपूर्ण व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो । खासमा उहाँ क्षेत्रमै नाम चलेको सम्माननीय व्यक्ति हुनुहुन्थ्यो ।

उहाँको नाम सरदार अलि भए पनि उहाँलाई सबैले प्रधानजी नै भनेरै बोलाउँथे । प्रधानजीको बुवा मेराज अलि पञ्चायतकालमा प्रधान हुनुहुन्थ्यो । तर, सरदार अलि भने सबैले भन्दा भन्दै प्रधान हुनुभएको थियो ।

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

सबैले उहाँलाई प्रधान मानेरै उहाँ प्रधान हुनुभएको थियो । उहाँ प्रायः सदरमुकामतिरै बस्नुहुन्थ्यो । कहिलेकाहीँ मात्रै गाउँ आउनुहुन्थ्यो । मैले त एकचोटि पनि देखेको थिइनँ ।

गाउँतिर कहिलेकाहीँ मात्रै आए पनि उहाँको आदेश भने निरन्तर आइरहन्थ्यो । उहाँको आदेश गाउँमा मात्रै नभएर पूरै क्षेत्रमै चल्थ्यो ।

Global Ime bank

प्रधानजीको आदेशानुसार युवाहरूले नहरको रुख ढाले । नहरको बाटो बन्द भयो । चक्काजाम भयो । युवाहरूको काम त्यत्ति नै थियो । खै क–कसको आदेश आउँथ्यो, उनीहरू तात्तिन्थे । हो–हल्ला गर्थे, बन्द गर्थे ।

हाम्रो कामचाहिँ उनीहरूको पछिपछि लाग्ने, हेर्ने र रमाइलो गर्ने थियो । हाम्रो स्कुल बन्द । व्यापारीहरूको व्यापार बन्द । भएका कार्यालय बन्द । सबै नाका बन्द । सबथोक बन्द । बन्दबाहेक सबैसबै बन्द !

त्यस दिन पनि म ती युवाहरूसँगै पछिपछि लागेर नहरको बाटो बन्द गर्न गएको थिएँ । मसँगै मेरै उमेरका दुई–तीनजना अरू साथीहरू पनि थिए । युवाहरूले रुख ढालेपछि खुसी मनाए । नारा लगाए । एकार्कालाई हौसला दिए र आउने गाडीहरू तोडफोड गर्न लाठीभाटा लिएर तयार भए ।

धेरै बेर बसिसक्दा पनि कुनै गाडी आएन । युवाहरूमध्ये दुई–तीनजना खाना खान भनेर घर गए ।

एउटाले विचार गर्यो, ‘रुखको छेउबाट तार तानेर लाने हो भने यहाँ बम सेट गरेको छ भन्ने लागेर मान्छे डराउँछन् र तिनले रुखलाई छुँदैनन् ।’

त्यतिखेरै परबाट एउटा चारपांग्रे गाडी आइरहेको देखियो । सबै सतर्क भए । गाडी नजिकै आएपछि थाहा भयो, त्यो पुलिसको गाडी भन्ने । कसैले केही भनोस्, त्योभन्दा अगाडि नै पुलिसको गाडी झ्याप्पै रोकियो र पुलिसहरू हुत्तिँदै गाडीबाट झरे ।

पुलिसहरू आक्रोशित भई एक्कासि हामीतिर दौडे । तिनीहरूको हेड हुनुपर्छ, जसले ठूलो स्वरमा चिच्याउँदै अर्डर गर्यो, ‘ठोक् ठोक्, सालेहरूलाई ठोक् !’

त्यहाँ भएका बन्दकर्ताजति सबै भाग्न थाले । हेडले अर्डर दिँदा म बाँध टपेर नहरको बीचमा पुगिसकेको थिएँ । नहरमा पानी थिएन । केही मान्छे मभन्दा अगाडि थिए, केही मभन्दा पछाडि । तर, सबै रफ्तारमा थिए ।

पुलिसहरूले बन्दुक मतिर सोझ्याउँदा मैले बन्दुक मात्रै देखेँ । पुलिसहरूको अनुहार देख्नै सकिनँ । मसँग त्यति समय नै भएन । हेडको आवाज सुन्दा ‘अब त पक्कै गोली हान्छ, आज म मर्छु’ भन्ने भइसकेको थियो । तर, भाग्न छोडिनँ ।

‘यदि, आज बाँचे भने अबदेखि कहिले पनि बन्द गर्नेहरूको टोलीमा हिँड्दिनँ’ भन्दै भगवान्सँग प्रार्थना गरेँ । पर खेतमा पुगेपछि मात्रै मन अलि हल्का भयो । बाँचियो भनेर मन ढुक्क भयो ।

परबाट हेर्दा मात्रै थाहा लाग्यो, यिनले हामीलाई तर्साएर भगाए मात्र ! त्यसपछि त ढलेको रुख सारे र आफ्नो बाटो लागे । तथापि, डरले मनलाई निकै अत्याइसकेको थियो ।

अर्को दिन फेरि प्रधानजीको आदेश आयो । फेरि रुख ढालियो । बाटो बन्द भयो । चक्काजाम भयो । म फेरि त्यहाँ पुगेँ । तर, त्यस दिनको माहोल भने एकदम फरक पाएँ । जमात अलि ठूलै थियो, तर केही युवाहरू जमातमा थिएनन् । कुरा सुन्दै गर्दा थाहा लाग्यो, ती युवा गोबरहियाँको चौकीमा गएका छन् भन्ने ।

एकैछिनपछि ती एउटा जीपमा बसेर त्यहीँ आइपुगे । तात्तिएका युवा जीपबाट आक्रोश बोक्दै झरे । तिनले एउटा पुलिसलाई हातमुख बाँधेर ल्याएका थिए । त्यो असई थियो । गोबरहियाँको चौकीको इन्चार्ज अरे !

असई युनिफर्ममै थियो । तर, उसको युनिफर्म भने फर्ममा थिएन । च्यातिएको, मैलिएको, कोतरिएको थियो । असई एकदमै तर्सिएको थियो । ऊ बाँधिएका आफ्ना हातहरूले घरीघरी आफ्नो अनुहार छोप्न खोज्थ्यो, टाउको छोप्न खोज्थ्यो । आफूलाई जोगाउन खोज्थ्यो ।

तर, आक्रोशमा रहेका युवाहरू भने उसलाई पिट्दै, तान्दै, थर्काउँदै ल्याइरहेका थिए । कसैको हातमा चप्पल थियो, कसैको हातमा बेल्ट थियो । कसैको हातमा लाठी । सबैले मौका हेरेर उसलाई पिटिरहेका नै थिए ।

दयनीय अवस्थामा पुगिसकेको असई माफी मागिरहेको थियो । आफूलाई छोडिदिन अनुनय गरिरहेको थियो ।

सुरुमा त युवाहरूको जोस देखेर मभित्र पनि आक्रोश भरिएको थियो । तर, असईको लाचारी देख्नेबित्तिकै मेरो आक्रोश हरायो । असईमाथि दया लागेर आयोे । तर, ती युवाहरूलाई कत्ति पनि दया लागेन ।

‘अबदेखि हाम्रो बाटो रोक्छस् ? हामीलाई बन्द गर्नबाट रोक्छस् ?’ भन्दै असईलाई तिनले पिटिरहेका थिए ।

असईलाई अर्धबेहोसीको अवस्थामा चौकीमा छोडेर आए भन्ने मैले पछि थाहा पाएँ ।

केही दिन गाउँमा सुनसान रह्यो । असईलाई कुटेदेखि कुनै नयाँ काण्ड भएन । रुख ढालिएन । नयाँ आदेश आएन । असईलाई कुट्ने आदेश प्रधानजीले दिनुभएको थियो कि नाइँ, त्यो मलाई थाहा भएन । त्यस विषयमा कसैले चर्चा पनि गरेन ।

यतिखेर माहोल एकदमै शान्त थियो । ती युवाको आक्रोश पनि कम हुन थालेको थियो । साँझ–बिहान यसो गाउँमा डुल्थे । दिउँसोचाहिँ तास खेल्थे ।

एक दिन बिहानै अचानक गाउँमा हल्ला चल्यो । म दौडेर गएँ । ती युवाले फेरि एकजना अधबैँसे मान्छे समातेर ल्याएका रहेछन् । त्यहीँ गाउँका अरू पनि थुप्रै मान्छेको भीड लाग्यो । महिला, पुरुष, केटाकेटी, युवा, वृद्ध सबै ।

समातिएको मानिस व्यापारी रहेछ । ऊ साइकलमा केही सामान लिएर बोर्डरपारिबाट कताकता गोप्य बाटो भएर आएको रहेछ । ऊ अगाडिको गन्तव्यसम्म पुग्न हाम्रो गाउँको बाटो भएरै जानुपर्ने रहेछ ।

ऊ गाउँमा छिर्नेबित्तिकै युवाहरूले समातेछन् । म त्यहाँ पुग्दा तीसँग सोधपुछ भइरहेको थियो ।

‘मेरो घरमा बिहे छ हजुर’ भन्दै त्यो अधबैँसे व्यापारी बिन्ती गर्दै थियो । एकजनाले यति कुरा सुनेपछि जंगिँदै बोल्न थाल्यो, ‘हामीलाई उल्लु बनाएको ? खै, देखाऊ त बिहेको कार्ड !’

व्यापारीले आफ्नो कुर्ताको गोजीमा पट्याएर राखेको बिहेको कार्ड झिकेर युवातिर डराउँदै तेर्स्यायो ।

एउटाले व्यापारीको हातबाट कार्ड टिप्यो र हेर्दै सोधपुछ गर्न थाल्यो, ‘बिहे हुने केटीको नाम ?’

‘संगीता गुप्ता ।’

‘केटीको बुवाको नाम ?’

‘शम्भु गुप्ता ।’

‘तिलक कहिले ? बिहे कहिले ?’

व्यापारी बोल्न हिचकिचायो ।

‘देखिस्, मैले भनेकै थिएँ नि यसले हामीलाई ठगिरा’छ भनेर,’ एउटा केटो जंगियो । ऊसँग अरू पनि जंगिन थाले ।

व्यापारी तर्सियो । थरथर काम्न थाल्यो ।

‘ती पहाडीहरूलाई ख्वाउनको लागि हामीसँग गद्दारी गर्ने ?’ भन्दै एउटा फेरि चर्कियो, ‘ती पहाडीहरूले खान नपाऊन्, खानाबिना मरून् । त्यसपछि मात्रै हामी मधेसीलाई हाम्रो अधिकार दिन्छन् । हामीलाई पनि मान्छेसरह गन्छन् भनेरै हामी यत्रो दिनरात खटेर बन्द र हड्ताल गरिरहेका छौँ । तँचाहिँ उनीहरूलाई ख्वाउन भनेर यसरी मालसामान ओसार्ने ?’

मधेसी, पहाडी, अधिकारजस्ता शब्दको अर्थ त्यतिखेरै थाहा पाएको, बुझेको । त्यो पनि आधाआधी । म मधेसी हो भन्ने थाहा पाएँ । हामीभन्दा बाहेक पहाडी हुन्छन् भन्ने पनि थाहा पाएँ । हाम्रो विभेद र अधिकारको लडाइँ छ भन्ने थाहा पाएँ । अनि, दिनहुँ यत्रो काण्डहरू किन मच्चेको भन्ने कुरा थाहा पाएँ ।

एक युवाले जंगिएर साइकलको ह्यान्डलमा झुन्ड्याएर राखेको झोला खोस्यो । त्यसमा रहेको सुक्खा रातो खुर्सानी झिकेर हुत्याउँदै चारैतिर छरिदियो । अर्कोले अर्कोपट्टिको झोला खोस्यो र अघिजस्तै गरी छरिदियो ।

व्यापारी लाचार भएर हेरी मात्रै रह्यो । केही बोलेन । बोल्नै सकेन । दुई झोला सामान त्यसरी छरिसकेपछि अरू सामान नछर्ने भनेर केहीले रोके ।

त्यसपछि नै मलाई सबैभन्दा आश्चर्य लागेको दृश्य मैले देखेँ । बाटोमा, बाटोछेउको दुबोहरूमा फालिएको, छरिएको त्यो रातो सुक्खा खुर्सानीहरूमा मान्छेले कसरी लुछालुछ गर्न थाले । युवा, महिला, वृद्ध सबैजना । जसले जति पायो त्यति सोहोर्यो, टिप्यो, लुट्यो ।

यो तमासा देखेर पनि व्यापारीले आँखाबाट आँसु झार्न सकेन । तर, भित्रभित्रै ऊ कति रोयो होला, मैले अन्दाज गर्न सकिनँ ।

‘यसको साइकल पनि खोसेर राख्नुपर्छ,’ एउटाले आक्रोशपूर्ण आवाजमा भन्यो । व्यापारीले आफ्नो दुवै हात जोडेर बिन्ती गर्न थाल्यो । अबदेखि यस्तो गलती नदोहोर्याउने वाचा गर्यो । तर, उसको कुरा कसैले सुनिरहेको थिएन ।

युवाहरूले आफैँमा सल्लाह गर्न थाले । त्यति बेलासम्म बाटो र दुबोतिर फ्याँकिएको खुर्सानीको एउटा टुक्रा पनि बाँकी थिएन । सबैले आ–आफ्नो घर पुर्याइसकेका थिए ।

ती युवाले सामान सबै जफत गर्ने र साइकल छोड्दिने निर्णय गरे । व्यापारी त्यहाँबाट निन्याउरो अनुहार लिएर हिँड्यो ।

त्यसको भोलिपल्ट युवाहरूबीच विवाद भयो । जफत गरेको सामान कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने विषयमा कुरो मिलिरहेको थिएन । कसैले मेरोमा राख्ने भन्दा अर्को नमान्ने, कहिले को नमान्ने । सबैलाई चित्त बुझ्ने ठाउँ भएन ।

एउटा ठाउँ मन्दिर थियो, जसमा गेट थिएन । त्यहाँ चोरी हुन्छ भन्ने डर भयो । त्यसपछि पालैपालो एक–एकजनाको घरमा राख्ने सल्लाह भयो । तर, दुईदेखि तीन दिनमै सामानको वजन घट्न थाल्यो । फेरि विवाद सुरु भयो ।

जसले घरमा राख्यो उसले नै चोरी गर्यो भन्ने कुरा उठ्न थाल्यो । यसरी यो विवादको टुंगो लगाउने कनै उपाय नै मिलेन । अन्ततः सबै मिलेर सबै सामान बोकेर गाउँको पूर्वपट्टि रहेको पिरुडा खोलाको किनारमा लिएर गए । उनीहरूको पछिपछि केही केटाकेटीहरू लागे ।

युवाहरूका बीचमा लामो छलफल भयो । तर, कुरो मिल्ने छाँटकाँट देखिएन । त्यसपछि कसैले सबै मालसमान त्यही पिरुडामा बगाइदिने कुरा गर्यो । त्यसको पनि विरोध भयो । विरोध स्वाभाविक थियो ।

एउटाले सामान बेच्ने र पैसा बाँड्ने आइडिया दियो । त्यसको पनि विरोध भयो । त्यसपछि गाउँभरका मान्छेलाई भोज खुवाउने कुरा उठ्यो । यति सामानले पुग्दैन भन्ने कुरा अगाडि आयो । यसरी कुनै पनि आइडियाले काम गरेन ।

त्यसपछि एकले आफूआफूमा भोज गर्ने कुरा निकाल्यो । बाँकी रहेको सामान खोलामा बगाइदिने कुरा गर्यो । यसमा सबै सहमत भए । तर, भोज गर्नका लागि पर्याप्त सरसामान थिएन । त्यसैले सबैले चन्दा उठाए, सय–सय रूपैयाँ ।

केही गाउँ छिरे, भाँडावर्तनको खोजीमा । कोही चुलोको खोजीमा, कोही दाउराको खोजीमा यताउता लागे । यसरी एउटाएउटा जिम्मा लिएर सबैजना एक–डेढ घण्टाभित्र भेला भए ।

भोज भयो । सबैले खाए । पचाए । तर, भोजमा सबै सामान खपत भएन । बाँकी रहेको सामान सबैको सहमतिमा खोलामा बगाइयो ।

भोलिपल्ट गाउँको माहोल अर्कै भयो । प्रधानजी गाउँमा आउनुभएको रहेछ । गाउँभरका मान्छे प्रधानजीको वरिपरि थिए । सितिमिति देखा नपर्ने प्रधानजीलाई हेर्नै पनि धेरै मानिस जम्मा भए ।

प्रधानजी सबैलाई नमस्कार गर्दै अगाडि बढ्नुभयो । उहाँसँग काम गर्ने चिटिक्क परेका केही कार्यकर्ता प्रधानजीको पछाडिपछाडि ‘जय मधेस’को नारा लगाइरहेका थिए ।

गाउँका मान्छे यो देखेर दंग परिरहेका थिए । केही गाउँलेले कार्यकर्तासँगै नारा लगाए । केही पछिपछि हिँडे । यस्तो दृश्य मैले टीभीमा मात्रै देखेको थिएँ । टीभीमा हेर्दा सामान्य लाग्थ्यो, तर आँखाअगाडि नै देख्दा अर्कै महसुस भयो ।

प्रधानजी त्यहाँबाट अर्कोतिर लागेपछि मान्छेमान्छेबीच बहस सुरु भयो । ‘प्रधानजी अचानक किन आउनुभएको होला ?’ यही प्रश्नमाथि दिनभरिजसो चर्चा भयो, गाउँमा ।

साँझ प्रधानजीले युवाहरूको टोलीलाई आफ्नो घरमा बोलाएर भेला गर्नुभयो । लगभग सबै युवा भेला भएपछि प्रधानजीले सबैलाई डाइनिङ टेबुलमा आमन्त्रित गर्नुभयो ।

डाइनिङ टेबुलको स्वरूप र आकार देखेर दुई–चार युवा चकित परे । ठूलो, चिल्लो, सुन्दर, देख्दै लोभ लाग्ने खालको । भान्साबाट थरीथरीका पकवानहरूको बास्ना आइरहेको थियो । चार–पाँचजना मान्छे मिलेर खानेकुरा डाइनिङ टेबुलको एक छेउ सजाएर राख्दै थिए ।

अनेक परिकार, तीन–चारथरीको मासु, माछा, फलफूल, दही, सलाद सबैकुरा लस्करै सजाइयो । सबैभन्दा पहिले प्रधानजीका लागि एउटा थाली सजाएर डाइनिङ टेबुलमा राखियो ।

त्यसपछि प्रधानजीका कार्यकर्ताहरूले पालैपालो प्लेट उठाउँदै, खाना हाल्दै डाइनिङ टेबुलमा बसेर खान थाले ।

प्रधानजीले गाउँका ती युवाहरूलाई इसारा गर्नुभयो । त्यसपछि तिनले पनि पालैपालो खाना पस्के र खान थाले ।

खाने क्रममै प्रधानजीले युवाहरूतिर हेर्दै भन्नुभयो, ‘देवगाउँका शम्भु गुप्ताको सामान खोस्ने को को हो ?’

‘हामी छजना हो, अंकल,’ एकले जवाफ दियो ।

‘अच्छा, तिमीहरूलाई थाहा छ त्यो कति रुपियाँको सामान थियो ?,’ प्रधानजीले अर्को प्रश्न गर्नुभयो ।

प्रश्नले सबैको ध्यान खिच्यो । सबैको कान ठाडो भयो ।

‘लगभग पच्चिस हजार रुपियाँबराबरको मालसमान थियो,’ प्रधानजी बोल्नुभयो । सबै हेरेको हेर्यै भए ।

‘सामान त तिमीहरूसँग छैन, खायौ । पचायौ । पच्चिस हजारले छजनामा भाग लगाउँदा कति हुन्छ थाहा छ ?’

कोही केही बोलेनन् ।

‘चार हजार एक सय छैसट्ठी रुपियाँ छैसट्ठी पैसा । तिमीहरू चार–चार हजार उठाऊ, बाँकी पैसा म आफैँले हालिदिउँला । तिमीहरूले जसको मालसमान पचायौ, त्यो आफ्नै पार्टीको मान्छे हो । स–सम्मान उसलाई त्यो रकम फिर्ता गर्नुपर्छ । ताहिर भाइ, सबैको नाम टिप । दुई दिनभित्र पैसा ल्याएर मलाई बुझाउने ।’

चक्काजाम गर्न भनेर काटिएको नहरको सिसौको रुखले बनेको डाइनिङ टेबुलमा बसेर खाएको थालमा हात चुठ्दै प्रधानजीले फेरि एउटा आदेश दिनुभयो । 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: शनिबार, चैत २४, २०८०  ०८:३०
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Dish homeDish home
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement