site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
साहित्य
Nabil BankNabil Bank
अग्निस्नान
Ghorahi CementGhorahi Cement

“खोइ कहाँदेखि सुरु गरूँ म मेरा जीवन कथा, मान्छेको मन पनि बडो विचित्रको हुने रहेछ । परिपक्व हुँदाहुँदै पनि कहिलेकाहीँ गर्न हुने र नहुने जम्मै काम गरूँगरूँ लाग्ने रहेछ । आफूले आफैँलाई चिन्न नसक्दा जीवन समस्याको अरण्यमा फसेर रुमल्लिने रहेछ नानी !”

लामो उच्छ्वास लिँदै माया दिदीले मेरो पहिलो प्रश्नको उत्तर दिन सुस्तरी ओठ खोल्नुभयो ।

म जेलभित्र थुनिएर कैद भुक्तान गरिरहेका महिला कैदीहरूको स्वास्थ्य, शिक्षा र मानसिक अवस्थाको अध्ययन–अनुसन्धान गर्न जलेश्वर कारागार पुगेकी थिएँ ।

Agni Group

चोरी, डकैती र हत्याका आरोपमा प्रायः महिला दिदीबहिनीहरू जेल पुगेका रहेछन् । एउटी निकै शालीन महिलामा मेरा आँखा टपक्क टाँसिए । नाम माया खत्री रहेछ ।

नजिकै गएर नमस्कार गरेँ । आशा हराएर सुक्खा भएका खोपिल्टाजस्ता आँखा उठाउँदै पुलुक्क मलाई हेरेर मुसुक्क हाँसिन् । बडो मिठो मुस्कान थियो मायाको ।

Global Ime bank

त्यो मुस्कानमा म लट्ठिदै गएँ । शालीनता र मधुरताले भरिपूर्ण थियो मायाको बोली पनि । श्रद्धा र स्नेहले मायाका दुवै हात चपक्क समातेर मुसार्दै प्रश्न सोधेकी थिएँ ।

“तपाईं कसरी जेलमा आइपुग्नुभयो ? तपाईंको घर कता हो ? कसको छोरी, कसको बुहारी हो ? के तपाईंको जीवन कहानी मलाई सुनाउन मिल्छ ? म जेलजीवन बिताएका महिलाहरूको कथा लेख्ने प्रयास गरिरहेछु ।”

माया कथा सुनाउन राजी हुनुभयो । मैले रेकर्ड गर्दै गएँ ।

“पानीबाट झिकेको माछाजस्तै भएकी थिएँ । पुसको आधाउधी भइसक्दा पनि मलाई चिसोले पटक्कै छोएको थिएन । प्रायः निलो रङको सारीमा सेतो चोलो लगाउँदा सबैले खुलेर प्रशंसा गर्दै भन्थे— निकै खुलेको छ तँलाई यो रङ । के हो माया, तेरो अनुहार झन् कुलकुलाउँदो देखिएको छ त ! पूर्णचन्द्रझैँ खुलेको छ तेरो मुहार ।

अरूले उचाल्दा म पनि दिनको दुईचारपटक ऐना हेर्थेँ । मेरा हातबाट राता चुराहरू सदाका लागि बिदा भएको पनि वर्षौँ भएको थियो । गोरो गालामा बेलाबेला लालीगुँरासको फूल निचोरिएर लतपतिएजस्तै रातो रङ देखिन्थ्यो रे !

साथीहरू भन्ने गर्थे– मायाले भर्खर बाघको रगत चुसेर आई कि क्या हो, गालामा के विधि लाली चढाएकी !

म तिनका कुरा सुनेर मक्ख पर्थेँ र पुनः ऐनाअगाडि गएर उभिन्थेँ । कालो र लामो थियो कपाल पनि । नागझैँ बटारिएका कपालले बेलाबेला कम्मरसम्म आएर मलाई सुम्सुम्याउँथे । नांगो छालामा कपालले गरेको स्पर्श बद्रीको हातजस्तै लाग्थ्यो ।

बद्री – मेरो श्रीमान् । जब कपालले छुन्थ्यो, त्यही कपाल बद्री बनेर मेरो रोमरोममा कुदेको आभास हुन्थ्यो । त्यो स्पर्शमा म मदहोस हुँदै परमानन्दमा डुबुल्की मार्न पुग्थेँ । कपालको स्पर्शले मलाई उत्कर्षमा पुर्याएर रोमाञ्चित बनाउँथ्यो । त्यसैत्यसै कुतकुतिन्थेँ ।

उमेरै त्यस्तै थियो । जम्मा चौबीस वर्षकी त थिएँ । फक्लक परेको उज्यालो सिउँदो खाली भएर उदास थियो । गलामा लगाएको प्वाँलोको मालाले बेलाबेला घाँटी अँठ्याउँलाझैँ गर्थ्यो ।

एक दिन मेरा आँखाहरू एकोहोरो दलिनमा गएर टाँसिए । एकजोडी भँगेरा र भँगेरी प्रणयलीलामा लीन भएको देखेर मैले मेरा बद्रीलाई सम्झिएँ ।

बेहुली भएर आएको त्यो रातको घटनाहरू एकएक गर्दै मस्तिष्कमा पौडिन थाले । हामी पनि कुनै दिन भँगेराका जोडीजस्तै थियौँ । मलाई औडाहा भयो । मैले भँगेराको जोडीलाई धेरै बेरसम्म हेरिरहन सकिनँ । अनि, त्यहाँबाट जुरुक्क उठ्दै इनारतिर लागेँ ।

मलाई इनारमै फाल हालूँजस्तो गर्मी भएको थियो । इनारमा बाँधेर राखेको बाल्टिन ग्वान्द्राङ्ङ पार्दै झारेँ । बाल्टिनको आवाज निकै बेरसम्म आयो । ताजा पानी निकालेर अनायास टाउकोमा खन्याएँ । शरीरमा अनौठो छट्पटीले आक्रान्त पार्दै थियो ।

हातगोडा जम्मै तातेका, शरीर पूरै झमझम गरेर तरंगित थियो । कानको लोती भुंग्रोमा परेजस्तै भयो । आनन्द दिने तर अनौठो ऐँठन भइरहेको महसुस हुँदै गयो ।

बाह्र बजे दिउँसोको समय भएकोले चकमन्नताले पूरै गाउँलाई ख्वाप्ल्याक्क निलेको थियो । चारैतिर पल्याकपुलुक हेरेर सारीको सप्कोले सिनित्त मुख र छाती पुछेँ । मेरो छाती बेजोडले उफ्रिरहेको महसुस गर्दै थिएँ । फोक्सोको गति आरनको खलाँतीझैँ भएको थियो ।

सासलाई छोडेर मेरो ध्यान नजिकै खलियातिर दगुरे । मेरा आँखाहरू परेवा बस्ने खोरतिर एकाग्र भए । परेवाले परेवीको थुतुनोलाई सुम्सुम्याउँदै प्रेम साटासाट गर्दै थिए ।

परेवा घरी परेवीको पखेटामा लुट्पुटिन्थ्यो, घरी शरीरमाथि फुन्द्रुङ्ङ चढ्थ्यो । म लाटिँदै गएँ । परेवाको जोडीलाई नियाल्दै पुनः बद्रीसँग परेवालाई दाँज्न थालेँ । एकान्तको सौन्दर्य तोड्दै टुप्लुक्क गोविन्द इनारमा आइपुगे । गोविन्दले दुईपटक घाँटी सफा पारे ।

गोविन्द हाम्रा छिमेकी । हठात् म तर्सिएर बोलेँ, ‘गोविन्द दाइ, के हो आज फेरि पानी लिन अबेला गर्नुभयो त ?’

‘के गर्नु माया, कोरोनाले जहान निलेपछि मेरो त संसारै अँध्यारो भयो । न समयमा आगो बल्छ न पानी नै भित्रिन्छ । न भनेको बेला भातै पाक्छ । आइमाई नभएको घर त मसानघाटजस्तै हुनेरहेछ । हुन त तिमी पनि यसरी टोलाएको देखेर बद्री भाइको न्यास्रो लागेर आउँछ । उमेरदार छौ, रहर कति लाग्दो हो । समाज यस्तै छ । अझ तिमीले त तरबारको धारमा हिँड्नुपर्छ । जे भए पनि तिमी त आइमाई मान्छे मन दरै होला । छोराको मुख हेरेर बाँकी जीवन बिताउन सक्छौ । आफ्नो त छोरो पनि पटनातिर भासियो । आमाको वर्ष दिनको काममा आएर गएदेखि एकबाजी फोन पनि गरेको छैन ।’

इनारजस्तो गहिरो आँखाबाट गोविन्दको सुस्केरा रूपी धमिलो बाढी ह्वात्तै बाहिर निस्कियो । त्यो धमिलो पानीमा म भिज्दै गएँ ।

‘गोविन्द दाइ, खोइ म भरिदिन्छु पानी, उता हट्नु ।’ नजिकै गएर गाग्री समाउन आँटेकी मात्र के थिएँ, मेरो दुर्दशा त्यही दिनबाट सुरु भयो नानी ! त्यही दिनबाट । पेटको भोक त जे खाए पनि मेटिने, तर शरीरको भोक कस्तो डरलाग्दो हुँदो रहेछ । शरीरको भोकले मेरो अस्तित्व नै खायो ।”

“अनि, के भयो दिदी भन्नु न ।”

“गोविन्दको शरीरबाट अनौठो महक बनेर पसिनाको गन्ध फैलिरहेको थियो । खोइ नानी, अरू बेला लोग्नेमान्छेको पसिना गनाउँथ्यो । त्यो दिन मलाई त्यो पसिनाले मोहनी लगायो क्यार ! मलाई त्यो पुरुष गन्धले नराम्रोसँग छोप्न थाल्यो । हातगोडा अनायासै लल्याकलुलुक भएर शरीरको सन्तुलन गुम्न पुग्यो । इनारको छेउछाउमा लेउ पनि लागेको थियो । म चिप्लिएर हुत्तिँदै लड्न लागेँ ।

सिमेन्टको भुइँमा पछारिन्छु भनेर गोविन्दले मलाई चपक्क समाते । हामी दुवैजना खुर्मुरिएर पछारियौँ । गोविन्दको छातीमा म लपक्कै टाँसिन पुगेँ । उनका दुवै हातले मलाई कसिलो गरेर समात्दै आफ्नो छातीमा लिसोझैँ टाँसे । मलाई चोट लाग्नबाट जोगाए उनले । त्यो दिन शरीरमा चोट लाग्नबाट त जोगिएँ, तर मेरो मन र मस्तिष्क घायल भएर छियाछिया भइदिएछ ।

बद्रीको देहान्त भएदेखि यति नजिकबाट पुरुषको सासको गति सुनेकी थिइनँ । वातावरण मौन थियो र हामी दुवैको धड्कनले रतिराग आलाप्दै थियो । मेरो गालाबाट रगतको भेल नै आउलाजसरी अनुहारमा रगत दौडिएको अनुभव गर्दै थिएँ ।

अनि, फुत्त गोविन्दको छातीबाट आफूलाई अलग पारेर बेतोडले घरतिर भागेँ । नजिकै तोरीबारीमा पुतलीहरू उडिरहेका थिए । परेवाहरू खोरबाट माकुर माकुर गर्दै हामीलाई नै हेर्दै थिए । गोविन्दले पनि युद्धमा हारेको सिपाहीजस्तो अनुहार लगाएर थरथर काम्दै एक बाल्टिन पानी टाउकोबाट खन्याए ।

हो, त्यही रातदेखि सपनामा बद्रीलाई बारम्बार देख्न थालेँ । हरेक बिहान उठ्न खोज्दा म ओछ्यानमा लखतरान पर्दै गएँ । म गल्दै थिएँ । धामीझाँक्री सबैलाई देखाउनुभयो अलखादेवीले ।

अलखादेवी – मेरी सासू । बुहारी दिनदिनै गल्न थालेपछि मलाई सासूले जनकपुर अञ्चल अस्पतालसम्म लिएर आउनुभयो ।

औषधिले काम गरेन । टाउको दुख्ने, झर्को लाग्ने भई नै रह्यो । अनुहार पहेँलो हुँदै गयो । कपालले जबजब कम्मरको छालालाई छुन्थ्यो, तबतब मलाई छोप्ने व्यथाले झम्टन्थ्यो । कपालले मेरो कम्मरमा कुतकुत्याउँदा म अधैर्य भएर मुर्छा पर्थेँ ।

‘माया, तँ किन यसरी टोलाएर बस्छेस् ? हेर त छोरोको हालत, बरा टुहुरोजस्तो भइसक्यो । छोरालाई राम्रोसँग हुर्का बाबै ! होसमा आइज ।’

म यो आवाज सुनेर हठात् जुरुक्क उठेँ । आँखाअगाडि बद्री ठिंग उभिएका थिए । दगुर्दै गएर झ्याप्म अँगालो मार्दै सुमसुम्याएँ । मेरा ओठहरूले चुम्मनको वर्षा गर्दै थियो ।

छोरो सासूआमासँग माथिको कोठामा सुत्थ्यो । म भान्साकोठासँगै तलको कोठामा सुत्थेँ । ‘मलाई किन यसरी एक्लै छोडेर गएको ? तिमीबिना म यहाँ एक्लै बाँच्न सक्दिनँ । मलाई छोडेर नजाऊ । मेरो राजा, मलाई छोडेर नजाऊ ।’

मेरो कोठाबाट एकोहोरो म रोएको आवाज सुनेर अलखादेवी ढोका ढकढक्याउन आउनुभएछ ।

‘माया, ए माया ! ढोका खोल । किन कोकोहोलो गरेकी ? कोसँग कुरा गरेकी ?’

कोठाभित्रबाट आवाज आउन बन्द भएछ । अनि, अलखादेवीले आत्तिँदै गोविन्दलाई बोलाएर ल्याउनुभएछ । उत्ति नै खेर गोविन्द दगुरेर आएछन् । मेरो कोठाको ढोकामा एक लात्ती हानेर भत्काउँदै भित्र पसेछन् । म भुइँमा बेहोस भएर ढलेकी रहेछु ।

गोविन्दका हातले पुनः चपक्क समातेर बाहिरको खटियासम्म पुर्याउँदा पो म चलमलाएछु । गोविन्द र अलखादेवी मलाई कुरेर निकै बेर बसेछन् । बिहानीपख मलाई होस आयो ।

‘मेरो बद्री, नजाऊ । मलाई छोडेर अब नजाऊ,’ म बर्बराउँदै थिएँ रे !

मेरो गालामा म्वाइँ खाँदै मेरो सानो छोरो भन्दै रहेछ, ‘नरुनु न मम्मी, म ठूलो भएपछि बालाई लिएर आउँछु । भगवान्को घरबाट जसरी पनि म बालाई लिएर आउँछु ।’

बल्ल मेरो होस पूर्ण रूपमा फर्कियो । म खटियाबाट उठ्न खोजेँ । पुनः धर्मराएर लड्न लाग्दा गोविन्दले फेरि मलाई चपक्कै समाते ।

मेरो सासको गति अत्यन्तै तीव्र भएको थियो । मेरा आँखाहरू गोविन्दको आँखामा गएर पोखिए । जब हाम्रा आँखा जुधे, शरीरभरि उन्मादको तरंग फैलियो । झट्ट गोविन्दका आँखाबाट मेरा आँखाहरू हटाएर छोराको अनुहारमा लगेर टाँसेँ ।

केही बेरपछि गोविन्द गए । म छोरो लिएर कोठामा पसेँ । मलाई बद्रीको सम्झना अचकाली आयो । गोविन्दले छोएको अंगअंगमा अग्निको ज्वालाले पोलेजस्तो भयो ।

हुत्तिएर भित्रपट्टिको खाटमा गएर घोप्टो परेर बद्रीलाई सम्झिरहेँ– 
अठार वर्षको उमेरमा बद्रीसँग भागी विवाह भएको थियो । बिहे भएर आएको रात यही कोठामा म बद्रीको स्वास्नी भएकी थिएँ । बद्रीको अरट्ठिएको जिउमा लड्दा पनि मलाई परमानन्दको अनुभूति भएको यही कोठा हो । चरमोत्कर्षको त्यो मिलनमा रगतको विश्वास बगेको थियो ।

पूरै रात रोमाञ्चित पार्ने आलिंगनमा बिताएकी थिएँ । फूलको थुँगा कसैले टपक्क टिपेर ढुंगाको मूर्तिमा चढाएजस्ती थिएँ, बद्रीका अगाडि ।

दैवको लीला, बद्रीले सदाका लागि मलाई एक्लै छोडेर यो संसारबाट बिदा भए ।”

माया दिदीका आँखामा गंगासागर छचल्कियो । दिदीको टाउको मुसार्दै दिदीलाई कुरा अगाडि बढाउन इसारा गरेँ ।

“राति सुत्न सकिनँ । आफ्नै आत्माभित्र अग्निसात् भएको आभास गरेँ । कोठामा बसिरहन पनि सकिनँ । अनि, पुसको अँध्यारो रातिमा नजिकैको पोखरीमा नुहाउँछु भनेर गएँ । जिउ भतभती पोलेको थियो । छातीसम्म पेटीकोट बाँधेर पोखरीमा डुबुल्की मारेँ । निकै बेर पानीमा डुबिरहेँ ।

केही बेरपछि केही शान्त भएँ । आँखा बन्द गरेर पानीको शीतलता महसुस गर्दै थिएँ, कानमा बद्रीको आवाज गुन्जियो, ‘माया, तँ आइस् ! आइज, मेरो नजिक आइज । कति वर्षदेखि तँलाई कुरेर बसेको थिएँ ।’

बद्री पोखरीको बीचबाट मेरो नजिकै आएर मलाई लुपुक्क छातीमा लुकाउँदै गयो । म त्यसैत्यसै हलुका हुँदै गएँ । हामी दुवैजना एकार्कामा यसरी बिलायौँ, जसरी चिनी पानीमा बिलाउँछ । निकै बेर पानीमा भुल्काहरू उठिरह्यो । चन्द्रमा पानीमा डुबुल्की मार्दै थियो । झ्याउँकिरीले मादल बजाउँदै थिए ।

मिर्मिरे उज्यालोमा मैले आफ्नो शरीरलाई महसुस गरेँ । शरीर दुःखे पनि हलुका भएको थियो । पेटीकोट पोखरीमा पौडी खेल्दै रहेछ । हतारहतार पानीभित्रबाटै पेटीकोट भिरेर पाखामा निक्लेँ ।

बद्री पोखरीको उत्तरपट्टिबाट रहडी झाङतिर गयो । मेरा आँखा उत्तरतिर ओछिएका थिए । म पूर्ण आनन्दमा घर फर्किएँ । सबेरै घर–आँगन नबढारेको महिनौँ भएको थियो । अलखादेवी दंग परिन् ।

साता दिनअगाडि कमलामाईमा पूजा गरेको र देवीलाई बोका भोग दिएको सफल भयो भन्दै हात जोडेर प्रार्थना गर्न थालिन्, ‘हे परमेश्वरी, धन्य छौ ! तिमी धन्य छौ । तिम्रो शक्ति अपरम्पार छ । मायालाई जाती होस् भनेर भाकल गरेकी थिएँ, तिम्रो आँगनमा । आज पूरा भयो । मायाका पहेँला अनुहारमा आज अरुणोदय भएको छ । नवदुलहीको जस्तो चाल छ । हे देवी, तिम्रो दैलोमा म फेरि अर्को वर्ष मायालाई लिएर आउँछु । कृपा बनाइराख ।’

अलखादेवीको आँखामा आनन्दको सागर ओर्लिएको थियो । त्यो दिनदेखि मेरो मन काममा रमाउन थाल्यो । मेरा हात मेसिनजस्तै चल्दै गए । घरको सम्पूर्ण काम भ्याएर म आफ्नो कोठामा गएर पल्टिएँ ।

आँखामा बिहान पापमोचनी पोखरीमा घटेको घटना सम्झँदै आनन्दविभोर भएकी थिएँ । सोच्न थालेँ– अहो, सपना पनि कति यथार्थ हुन्छ ! मेरो शरीर दिनभरि फुरुंग थियो ।

के बद्रीको आत्मा पोखरीमा अझ छ ? कसरी पोखरीबाट निस्केर मेरो इच्छा पूरा गरेर अलप भए ? के भोलि पनि बद्रीको आत्मा पोखरीमा आउला ? सोच्दासोच्दै मलाई बद्रीको यादले उखुम पोल्न थाल्यो । भोलि कति खेर होला भन्दै घरको काममा आफूलाई व्यस्त राखेँ ।

खाना खाएर राति ओछ्यानमा आउँदा गोविन्द उत्तानो परेर खाटमा पल्टिरहेको देखेर म छक्क पर्दै थिएँ ।

‘काम सक्कियो माया ? आऊ, तिमीलाई पर्खिएर बसेको । आऊ, मेरो अँगालोमा आऊ ।’

मैले गोविन्दको अनुहारमा बद्रीको रूप देख्दै गएँ । मेरो होस पूर्ण रूपमा हरायो । सम्मोहित भएको मान्छेजस्तै गोविन्दको अँगालोमा आफूलाई सुम्पिदिएँ ।

पट्पटी फुटेको खेतमा वर्षा हुँदाजस्तो आवाज आउँछ मेरो कोठामा उस्तै आवाज आएको थियो । अँध्यारोमा म पूरै हराएकी थिएँ । तिर्खा लागेको यात्रीले पानी भेट्दा पानीको स्रोत नखोजेझैँ म प्यास मेटाउँदै गएँ । निकै बेरमा कोठाभित्रको वर्षा थामियो ।

मेरो शरीर र आत्मा दुवै निथ्रुक्क भिजेको थियो । म पूर्ण सन्तुष्टि लिएर सम्पूर्ण हुँदै थिएँ ।

गोविन्दले मलाई मायालु पाराले गाला मुसार्दै म्वाइँ खाँदै भन्यो, ‘माया, म तिमीसँग अलग्ग भएर बस्न सक्दिनँ । अस्ति इनारमा जब तिमीलाई अँगालोमा बेरेँ, मेरो सम्पूर्ण शरीरमा आगो लाग्यो । त्यो रापले मलाई बस्नखान दिएन । न राति सुत्न सकेको छु न दिउँसो काम गर्न । हिजो तिमीलाई पापमोचनी दहमा जब देखेँ, मेरो होस रहेन । पानीमा हामी केही बेर एक भयौँ । त्यसपछि झन् मभित्र आगो दन्किएको छ । तिमीविना त म एक पल पनि बाँच्न सक्दिनँ माया ! तिमी र म एक हुनुपर्छ । तिमी र म यो गाउँबाट भागौँ ।’

म पूरै बेहोसीको हालतमा थिएँ । म एकोहोरो गोविन्दको अँगालोलाई बद्रीको अँगालो ठानेर लुट्पुटिएकी थिएँ । आँखा, कान जम्मै निष्क्रिय भएका थिए । मस्तिष्क तर्क गर्ने अवस्थामा थिएन । सुस्तरी गोविन्दको कानमा म फुस्फुसाएँ, ‘भोलि बिहान फेरि दहमा आऊ है ।’

विस्तारै पछाडिको झ्यालबाट गोविन्द निस्केर गए । म तृप्त भएर फसफसी निदाएँछु । बिहान पुनः झिसमिसेमा दहतिर दगुरेँ ।

उसैगरी पेटीकोट बाँधेर दहमा हेलिएँ । उत्तरपट्टिबाट गोविन्द पुनः आए । मेरो पेटीकोट दहमा तैरियो । पानी धमिलो भयो । फेरि जमेको पोखरीमा भुइँचालो आयो । आँधी, तुफान, हावा हुन्डरी एकैपटक आयो ।

म र गोविन्द त्यो वेगमा बग्दै गयौँ । यो क्रममा महिनौँ बित्यो । केही समयपछि त्यो तुफान विस्तारै कम भयो । खडेरी परेको जमिनलाई निरन्तरको बर्सातले शीतल पारेको थियो ।

निकै महिनापछि अलखादेवी आफैँ आँगन बढार्न थालिन् । फेरि भाकल गर्दै थिइन्, ‘हे जानकी माई, मेरी मायालाई जाती पारिदेऊ ! एक किलो लड्डु लिएर तिम्रो आँगनमा आउँछु । माया फेरि पहेँली भई । बोल्न छोडी । खाना पनि खान्न, वाकवाक गर्छे, खाएको पच्दैन । हे देवी रक्षा गर ।’

छोरो पनि आकाशतिर फर्किएर भन्दै थियो, ‘हे भगवान्, मेरो बुवालाई चाँडै घर पठाइदिनु ! मेरो मम्मीलाई निको हुन्छ । म ठूलो नहुँदै कसरी आऊँ त्यति माथि, बरु बालाई पठाइदिनु न भगवान् ।’

मेरो मनमा चिसो पस्न थाल्यो । पोखरी नगएको पनि नौ महिना भइसकेको थियो । कोठामा गोविन्द नआएको पनि महिनौँ भयो ।

त्यस दिन बिहान झिसमिसेमा फेरि पोखरी गएँ । उसैगरी पेटीकोट बाँधेर दहमा पसेँ । ‘ए बद्री, ए गोविन्द !’ म चिच्याइरहेँ । एकोहोरो भ्यागुताहरूको ट्वारट्वारको मात्रै आवाज आयो ।

म शीतांग भएँ । आफ्नै शरीर सुम्सुम्याउँदा चाल पाएँ, मेरो त पेट पुटुक्क भएको रहेछ । कति महिना भ्रममा थिएँ, केही होसहवास रहेनछ । अनि, मलाई असाध्यै डर लाग्यो ।

पोखरीको डिलमा बसेर स्याल कराएझैँ कराउन थालेँ । रुँदारुँदा मलाई आफ्नो भोकदेखि झोक चल्न थाल्यो । बद्रीलाई सम्झेर गोविन्दलाई अँगालेको बल्ल मलाई हेक्का भयो । अब हताश–निराश हुनुभन्दा केही उत्तम निर्णय लिनुपर्छ भन्दै पेटमा पटुका दह्रोे कसेर गोविन्दको आँगनमा गएँ ।

गोविन्द भित्र एक्लै पल्टिरहेको देखेर ग्वाम्म अँगालो हाल्दै बोलेँ, ‘गोविन्द, अब हामी यो गाउँबाट भागौँ ! मेरो गर्भ नौ महिनाको भइसक्यो । एक त विधवा, त्योमाथि यो नाजायज भुँडी । गाउँलेहरूले चाल पाए भने मार्छन् । मलाई बचाऊ गोविन्द । म तिमीसँग पुनः बाँच्न चाहन्छु ।’

गोविन्दले मलाई आफ्नो छातीबाट हुत्याउँदै असाध्यै तुच्छ वचन लगाए, ‘तेरो पेटको बच्चा मेरै हो भन्ने के ग्यारेन्टी छ ! तँ मसँग भएर पनि हरेक क्षण बद्रीकै कल्पनामा डुबेकी थिइस् । तैँले एकपटक पनि हृदयबाट गोविन्द भनेर अँगालो हालिनस् । चरमोत्कर्षमा पनि मरेको लोग्नेको नाम मात्र तेरो थुतुनोबाट निस्किएको थियो । मजस्तै अरू पुरुषसँग पनि तैँले बद्रीलाई सम्झेर लसपस गरेकी हुन सक्दिनस् ? मलाई धन्यवाद भन्, मैले तेरो शरीरको आगो बुझाएँ । त्यति मात्र हो बुझिस्, मैले तँलाई दिन सक्ने ! मलाई यही गाउँमा बस्नु छ । म के भनेर विधवालाई स्वास्नी बनाऊँ ? डाँडाटोलबाट मेरो बिहेको लागि घिमिरेकी कुमारी छोरीको कुरा आएको छ । अर्काकी जुठी स्वास्नी, त्यसमाथि छोरासहितकी आइमाईलाई म कदापि स्वास्नी बनाएर घरमा त भित्र्याउन सक्दिनँ । हो, बेलाबेला पोखरीमा आइज, तेरो भोक पूरा गरिदिन्छु । जा, यो भुँडी कतै लगेर झार ! बरु, पैसा चाहिए भन । तँ यहाँबाट गइहाल, भोलि नै मेरो बिहे छ ।’

गोविन्दले मलाई उसको घरको सँघारबाट गलहत्यायो । पहिलोचोटि विधवा हुँदै मरिसकेकी म, त्यो दिन गोविन्दले अपमान गरेर मलाई पुनः मार्यो ।

नभन्दै भोलिपल्ट नै गोविन्दको आँगनमा मान्छेको भीड लाग्न थाल्यो । म पुनः गोविन्दसँग कुरा गर्न जान्छु भनेर गएकी थिएँ । धेरै मान्छे देखेर बिरालोको चालमा घर फर्किएँ । मेरो सम्पूर्ण शरीरमा नौलो किसिमको आगो सल्कियो । डर, भय, त्रासले मलाई सिद्रा पार्दै लग्यो ।

हेर्दाहेर्दै गोविन्दको आँगनमा कर्नाल बज्न थाल्यो । भतेर पाक्न थाल्यो । एक हुल जन्ती गोविन्दलाई बेहुलो बनाएर बाजागाजाका साथ अगाडि निस्किए ।

म पश्चात्तापको अग्निमा भसभसी डढ्न थालेँ । गल्ती पो माफ गर्न सकिन्छ, पापलाई त दण्ड नै दिनुपर्छ– म सोच्दै थिएँ ।

कुरा भुसको आगोजसरी गाउँमा फैलियो । मेरो चरित्रमा मात्र औँला उठ्यो । प्रश्नहरू मेरो पुर्पुरोमा मात्रै थोपरिए । मेरो मनमा विद्रोहको आगो सल्कियो । पेटलाई जति नै कसे पनि छोपिनेवाला थिएन । मेरो केही लागेन ।

गोविन्दको बेहुली हेर्न गाउँलेहरू जम्मा भएका थिए । अलखादेवी पनि नातिलाई लिएर भतेर खान बारीको डिलमा गइन् । मेरो आँखाको डिलबाट मेरो सतित्व, अस्तित्व र स्वाभिमानले नराम्रोसँग आत्महत्या गरेको कसैले देखेनन् ।

मलाई एकएक पल कटाउन मुस्किल पर्दै थियो । अलखादेवीले एउटा टपरीमा मासु, अर्को टपरीमा भात र एक दुनो अचार ल्याएर सँघारमा राख्दै बलिन्द्र धारा आँसु खसाल्दै बोलिन्, ‘माया, भन्त तँलाई मैले केको कमी गरेर राखेकी थिएँ ? गाउँलेहरूले दशथोक भन्दा पनि माया मेरी छोरी हो भन्थेँ । मायाले सबै कुरा मलाई भन्छे भन्ने कत्रो विश्वास थियो । बाँसको मुनाजस्तो छोरो छ । मलाई त तैँले सासू मात्र ठानेकी रहिछेस् । मेरो त माया लागेन लागेन, छोरोको पनि माया लागेन तँलाई ? मेरो छोरो नभए पनि तेरो र नातिको मुख हेरेर बाँचेकी थिएँ । तँलाई मैले नजन्माए पनि छोरी सम्झेर दिन काट्दै थिएँ । बारम्बार अर्को बिहे गर भन्दा तैँले नै मानिनस् । आखिर शरीरभन्दा माथि केही सोचिनस् है !’

मेरी सासूको हृदयमा भुइँचालो गएको थियो । मेरो वाक्य हराएको थियो । सासू बोल्दै थिइन्, ‘गर्भ बस्दै भनेकी भए बरु म केही उपाए गर्थेँ । महिनावारी बारेर मलाई झुक्याइस् । तँलाई मैले कहिले बुहारीजस्तो व्यवहार गरेकी रहिछु माया ! यो पापलाई लिएर यो गाउँबाट आजै राति भागिहाल् भनेर भन्न पनि सक्दिनँ । तँलाई केको कमी थियो भन् त ? तँलाई अहमत्याइँ लागेको होइन ? यति राम्रो घर छ । जग्गाजमिन छ । तँलाई एकछिनको मज्जा लिने दुर्बुद्धि कहाँबाट आयो माया ? हे ईश्वर, जे भयो भयो ! अब पोकोपन्तरो कस्, काठमाडौंतिर जाऊँ ।’

सासूआमाको हृदयमा ज्वालामुखी विस्फोट हुँदा पनि मलाई कुनै अपशब्द नबोलेको देख्दा सासूप्रति ह्वात्तै सम्मान ओर्लिएर आएको थियो । जन्तेबाख्रो खान गएका ठाउँमा खासखुस कुरा भएको रहेछ । गोविन्दसँग मलाई धेरैपटक गाउँलेहरूले इनार, नहर र पोखरीतिर देखेका रहेछन् ।

अनि, गाउँका बुद्धिजीवीहरूले गोविन्दलाई केटी खोजेर अपर्झट बिहे गरिदिने योजना बुनेका रहेछन् ।

‘आज राति नै यो गाउँ छोडेर हामी काठमाडौं जानुपर्छ । सबैले तेरो चर्तिकला थाहा पाइसकेका छन् । भोलि तँलाई गाउँलेले लखेटेको मेरो नातिले नदेखोस् । बालखको मनमा मेरी आमालाई किन गाउँलेहरूले कुट्दै लखटे भन्ने प्रश्न कहिले समाप्त नहुने गरी नउब्जियोस् ।’

सासूआमाको आँखामा स्नेह, प्रेम र करुणा उम्रिएको थियो । मलाई निधारमा चपक्क म्वाइँ खाएर आँखा पुछ्दै नाति च्यापेर टाँढ चढिन् । मैले गोडा समाउँदै भने, ‘आमा, मलाई माफ गर्दिनु ! मेरो खातिर यो गाउँ छोडेर यो उमेरमा तपाईंले कतै भौँतारिनु पर्दैन । अपराधीले पो दण्ड पाउनुपर्छ त । आमाजस्ती मेरी सासूलाई म यो भुमरीमा पर्न दिन्नँ । आमा, छोरा तपाईंलाई जिम्मा लगाएँ ! म आज राति नै यो गाउँ छोडेर जान्छु ।’

सासूआमाले टाँढबाट फनक्क फर्किएर मलाई ग्वाम्ल्याङ्ङ अँगालो हाल्दै भक्कानिएर बोल्नुभयो, ‘माया, मेरो आफ्नै कोखबाट जन्मिएकी छोरीबाट यस्तै किसिमको जघन्य अपराध भएको भए नि ? म मेरी छोरीलाई यस्तो हालतमा एक्लै छोड्थेँ होला त ? तँलाई मैले मुखले मात्र छोरी ठानेकी होइन । अपराध त गरेकी होस्, तर पनि यो विषम परिस्थितिमा तँलाई म एक्लै छोड्न सक्दिनँ । लुगाफाटो पोको पार्, म पनि पार्छु,’ सासूआमा टाँढतिर जानुभयो ।

निकै बेर म आकुलव्याकुल भएँ । वाक्यहारा र भावशून्य भएँ । सासूआमा र छोराको असाध्यै माया लागेर आयो । भित्तामा टाँगेको बद्रीको फोटो हेरेर म भक्कानिएँ— किन छल गर्यौ ! म त तिम्रोबाहेक अरू कसैको हुने कल्पनामै थिइनँ । सपनामा पनि कहिले अरूलाई सम्झिनँ । तर, तिम्रो रूप धरेर गोविन्द कसरी ममाथि आइलाग्यो ! मेरो तनमनमा जम्मै तिमी मात्र छौ । यो कस्तो छल ? यो कस्तो रोग ? यो कस्तो प्यास ? यो कस्तो दुर्घटना ? दोष मेरो मात्र छ त ? सजाय मलाई मात्र किन दिन्छ समाजले ? खोइ न्याय ? मलाई भोग्ने लोग्नेमान्छेलाई समाजले इज्जतिलो बनायो । मेरो मनमा कतै पाप थिएन । मेरो होस थिएन । मैले त परपुरुषमा पनि आफ्नै लोग्नेलाई देखेँ । तर, गोविन्दले...! यो कस्तो विडम्बना, ऊ आज कुमारी केटीसँग चोखो भएर सुहागरात मनाइरहेको छ । मेरो बस्नेजाने कतै ठेगान छैन । मलाई भोग्ने लोग्नेमान्छे मस्तराम छ । भविष्यको नयाँ योजना बुन्दै छ । गाउँलेहरूले उसैलाई बधाई दिएका छन् । तर, मैले टेकेको भूमि, मेरो घर, मेरो परिवार, मेरो छोरो र मेरो गाउँ जम्मै खोसिँदै छ । मलाई भोग्ने लोग्नेमान्छे रवाफिलो छ, पवित्र छ । एउटै किसिमको अपराधको दण्डमा यो कस्तो पक्षपात ?’

अचानक मलाई व्यथा लाग्यो । पीडाले मुटुकलेजो नै मुखबाट बाहिर आउलाजस्तै भयो । प्रसव पीडाले आकुलव्याकुल भएर म ढुन्मुनिँदै गोविन्दको आँगनमा पुगेँ । छट्पटछट्पट गर्दै चिच्याएर ढोका ढक्ढक्याएँ ।

प्रसवको पीडामा अत्तालिँदा पनि सासूको मायाले अघोर शक्ति मिलेको थियो ।

भित्रबाट एकोहोरो गोविन्द बोल्यो, ‘को हो ? को हो बाहिर ?’

‘पानी, पानी...।’

आँधी र तुफानमिश्रित आवाजमा म चिच्याएँ । घर्याक्क ढोका खुल्यो । गोविन्द कट्टु मात्र लगाएर बाहिर निस्किएको थियो । ढिकीको आडमा लुकेकी मैले पेट दुखेको रनाहामा पछाडिबाट गोविन्दको टाउकोमा बन्चरो बजारेँ ।

‘ऐया ऐया !’ को स्वरमा गोविन्दे आँगनमा पछारियो । उसको जस्केलामा म छटपट गर्दै थिएँ । व्यथाले च्यापे पनि बच्चाले बल गरेको थिएन । मेरा जम्मै पीडा सुनामी भएर मेरो हातमा आयो ।

दाह्रा किट्दै मैले फरियामुनि हात पसाएँ । रगतको खोलो बग्दै थियो । मैले पीडा खप्न नसकेर हात अझ भित्र घुसारेँ । आफैँले पेटभित्रबाट मरेकी छोरी तानेँ । परेपछि आइमाईमान्छे राक्षस बन्दो रहेछ ! त्यो बेला मेरो रूप देख्ने जोकोही पनि रगत छादेर मर्थ्यो होला ! मभित्र दुर्गा, काली जम्मै जागृत भएर आएका थिए ।

उत्तिनै खेर भित्रबाट नयाँ दुलही बाहिर आई र रगतपच्छे भएको लोग्नेलाई देखेर त्यहीँ बेहोस भई । मैले त्यही बन्चरोले मरेकी छोरीको नाल काटेर ढोकाअगाडि छोरीको लास फ्याकेँ र अँध्यारोमा रगतको खोलो बगाउँदै गाउँबाट निस्किएँ ।

म मेरो छोरा र आमाको सान्निध्यबाट सदासदाका लागि छुटेँ ।”

माया दिदीको कुरा सुनेर म जहाँको त्यहीँ बरफ भएर जमिसकेकी थिएँ !
 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: शनिबार, माघ २७, २०८०  ११:४३
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
Nepal TelecomNepal Telecom
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Anna SonamAnna Sonam
Ann NabilAnn Nabil
Ann GlobalAnn Global
Ann IMEAnn IME
Anna KalikaAnna Kalika
Ann ParamountAnn Paramount
Anna AnnapurnaAnna Annapurna
Anna Dish HomeAnna Dish Home
Anna SoftadAnna Softad
Ann KFCAnn KFC
Ann RaraAnn Rara
Anna MM GroupAnna MM Group
Ann VarnavasAnn Varnavas
Ann VianetAnn Vianet
Ann ISMTAnn ISMT
ANN GarudANN Garud
Ann GMCAnn GMC
ANN CITIZENANN CITIZEN
ANN bydANN byd
Anna MBLAnna MBL
Ann Fine printAnn Fine print
Anna Hard RockAnna Hard Rock
Anna DolphinAnna Dolphin
Anna Surya NepalAnna Surya Nepal
Anna SipradiAnna Sipradi
Anna DynastyAnna Dynasty
Ann AnshuvaraAnn Anshuvara
Ann NepatopAnn Nepatop
Anna TBCAnna TBC
ANN SalesberryANN Salesberry
Anna TeslaAnna Tesla
Anna Prabhu BankAnna Prabhu Bank
Anna MarigoldAnna Marigold
Anna Matrika EyeAnna Matrika Eye
Anna Manakamana CableAnna Manakamana Cable
Anna City MoneyAnna City Money
Anna KamanasewaAnna Kamanasewa
Anna MahalaxmiAnna Mahalaxmi
Anna SummitAnna Summit
Anna KitchenAnna Kitchen
Anna CE ConstructionAnna CE Construction
Anna ValleyAnna Valley
Anna LitmusAnna Litmus
Anna VedalayaAnna Vedalaya
Anna Mountain hardwareAnna Mountain hardware
Anna Civil MallAnna Civil Mall
Anna Nobel MedicalAnna Nobel Medical
Anna VatsalyaAnna Vatsalya
Anna Facts NepalAnna Facts Nepal
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
NepatopNepatop
Maruti cementMaruti cement
सम्पादकीय
ICACICAC
Corporate BaahrakhariCorporate Baahrakhari