site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
ब्लग
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement
म, मेरो समाज र रामबहादुर 

हामी २०५५ सालको दसैँको मध्यतिर बिदा मनाइरहेको थियौँ । त्यति बेला हाम्रो दिनचर्या हुन्थ्यो – साँझ महाकाली नदीमा जाल हाल्ने र बिहानको झिसमिसेमा त्यही चिसो पानीबाट जाल निकाल्ने । 

मेरो र रामबहादुरको घरबाट महाकाली नदी दुई किलोमिटरको दूरीमै छ । हाम्रोमात्रै होइन मेरो गाउँमा अधिकांश स्कुले उमेरका सबैको यस्तै दैनिकी थियो । अलि मोटो कपडाको हाफ पाइन्ट लगाएर हामी नित्यकर्म सधैँ त्यही चिसो पानीमा ढुबुल्की मार्दै माछा खोजिरहन्थ्यौँ । हामी दसैँ बिदामा माछा बढी पाइने आशामा हुन्थ्यौँ  ।

रामबहादुर र मेरो त दैनिकी नै त्यसैमा बित्ने गर्थ्यो । साँझ पर्‍यो जाल खोज्यो, बिहान भयो त्यही जाल महाकालीबाट निकाल्नमै बित्थ्यो । हाम्रो हरेक दिनको खुसी जालमा पर्ने माछाले छुट्याउने गर्थ्यो । मेरो जाल भने थिएन । रामबहादुरकै जालको सहारामा रहेक दिन महाकाली नदी किनारमा पुग्ने गर्थ्यौँ ।

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

माछा बढी परेको दिन बढी खुसी, नपरेको दिन निराश । त्यही माछाका कारण दसैँ बिदा होमवर्क सोमवर्क सबै नगरी बित्थे । हाम्रो विद्यालयमा अलि लामो बिदा दुईपटक हुनेगर्थ्यो । एउटा वर्षाको समयमा र अर्को दसैँ तिहारमा । ती बिदा हाम्रा लागि कहिले पनि पढाइको अवसर बनेनन् । सामाजिक परिवेश नै त्यस्तै भएर होला । 

बिदामा हामीबीच एउटा फरक थियो । ऊ बर्खे बिदामा एक महिना भारत काम गर्न जान्थ्यो भने म कहिले पनि भारत गइन । यसपाली उसले दसैँ तिहारको १५ दिन भए पनि भारत गएर काम गर्ने निधो ग¥यो । तिहारपछि विद्यालय लाग्न समय नजिकिएसँगै शिक्षकले दिएको गृहकार्यको चटारो पनि नियमितै हुन्थ्यो । जेनतेन गृहकार्य सकेपछि उही पुरानै दिन सुरु हुने हरेक वर्ष ।  

Global Ime bank

यसै वर्ष हाम्रो ५ कक्षाको बोर्ड परीक्षा भयो । यो बोर्ड परीक्षाले हाम्रो साथ निर्धारण गर्नेवाला थियो । रामबहादुरले धेरैपटक भन्ने गर्थ्यो – यो परीक्षा पास भएन भने म दिल्ली जाने हुँ ।’ उसले भनेजस्तै भयो । दुवैको साथ परीक्षाफलले निर्धारण गर्‍यो । परीक्षा दिएर भारत छिरेको रामबहादुर परीक्षाफल नकुरी पढाइ छोड्ने निधोमा पुग्यो । ऊ मजदुरीमै रमायो । 

रामबहादुरले मलाई पटकपटक भनेकै थियो उसको घरको अवस्थाले भारत जानैपर्छ । घरमा कमाउने अर्को कोही छैन । 

हाम्रा दूरदराजका गाउँमा परिवारको पेट पाल्न मुग्लान जानुपर्ने बाध्यताजस्तै छ । घरमै बसुँ खान पुग्दैन । पढाइलाई निरन्तरता दिन पनि पछि जागिरको ठेगान छैन । बिहान खायो । साझ के खाऊँ भन्ने अवस्थामा गुजारा चलिरहेको हुन्छ । 

यस्तै अवस्थामा रामबहादुर पनि थियो । मेरोभन्दा उसको पारिवारिक अवस्था बढी खराब थियो । उसले दैनिक गुजारा चलाउन मुग्लानको सहारा लिनैपर्ने भयो । वर्षमा दुईपटक कमाएको पैसाले उसको जीवन चल्ने गर्थ्यो । 
घरमा बूढा बुवाआमा केही गर्नसक्ने अवस्थामा पनि थिएनन् । सायद यही कारणले होला उसले पढाइ बीचमै छोडेको । वर्षभरी काम गरेर नयाँ कपडा ल्याइदिने उसकै जिम्मेवारी बन्दै गयो । 

यसपाली २५ वर्षपछि रामबहादुरसँग दसैँभन्दा अघि भेट्ने मेसो मिल्यो । हामीमा आत्मीयता उस्तै थियो । धेरै वर्षपछि भेट भएका कारण भलाकुसारी लामै भयो । गाउँठाउँको अवस्थामा देश अवस्थासम्म चिन्ता गरियो । हामीले चिन्ता गर्दा सुध्रिने त होइन तर पनि चिन्ता गरियो । यसै अवस्थामा रामबहादुरले मलाई घतलाग्दो कुरा सुनायो । 

ऊ भारतबाट वर्षमा तीनपटक घर आउने गर्दोरहेछ चाडबाडमा र खेतीपानी गर्नमात्रै । 

हामी देशमा बसेका भन्दा बिदेशमा बसेकाले हाम्रो समाज र देशको बारेमा चिन्ता बढी गर्ने गर्छन् - उसले सुनाउँदै थियो । भारतमा साहुले हरेक दिन केही न केही बहानामा मजदुरलाई दुःख दिने गर्छ । त्यो सोच्दा सबै कुरा छोडेर गाउँ फर्किहालौँ जस्तो लाग्छ तर परिवारको अनुहार झलझली आउँछ । अनि जे पनि सहेर बस्नुपर्छ । 

गाउँ फर्किए पनि रोजगारीको कुनै अवसर छैन । भएका अवसरपनि नेताका आसेपासेकै लागि हुन्छ । खेती गरौँ त्यस्तै छ । व्यापार गरौँ उधारोमै सकिन्छ । गाउँमा हुनेखानेबाहेक अरुको बसाइ दुःखपूर्ण छ । परदेशमा सेठहरूको बोलीले मन धर्धरी रुन्छ । रहेक शब्दमा हेपाइ लुकेको हुन्छ । गाउँमै अवसर पाइने भए को जान्थ्यो र अर्को देशमा । 

पढ्ने लेख्ने उमेरमा गाउँमा परिवार छोडेर जान मन कसलाई पो हुन्छ र ? तपाईँहरूजस्तै गाउँमै भएका स्कुलमा पढेर केही गर्न मन मेरो पनि थियो नि । पढेलेखेका लागि त भारतमा पनि राम्रो जागिर छ । तर, मजस्ता नपढेका मान्छेको भने भारतमा पनि जिन्दगी त्यति सजिलो छैन । अरू देशमा काम गर्दा कि सीप भएकाले राम्रो पैसा कमाउँछन् कि धेरै पढेलेखेकाले कमाउँछन् । मेरो आमाबुवा, पत्नी र छोराछोरीले नयाँ लुगा लगाउने भनेकै काजबार (दसैँतिहार वा नयाँ वर्षमा) हुन् । मैले कमाएको अधिकांश पैसा उहीँबाट किनेर ल्याउने समानमा सकिन्छ । दुईचार महिना टिक्छ । अनि अरू दिन चलाउन उतै जानुपर्छ । 

मेरो पत्नी, छोराछोरीका पनि हुनेखानेका छोराछोरीजस्तै धेरै सपना छन् होला तर चाहे पनि ती सपना पूरा गर्नसक्ने अवस्थामा छैन ।

एकजना परदेशी मझदुरले लाखौं मूल्यको पसिना चुहाएर पनि कमाउने त केही हजारमात्रै न हो । धेरै सपना दबाएर बस्नुपर्ने हुन्छ । हामीले वर्षभर कमाएको पैसा त दसैँमा दुईचार छाक खसीको मासु खाँदैमा सकिन्छ । मलाई कहिले काहीँ लाग्द्छ हामी गरिबका लागि दसैँ पनि दसा नै भएर पो आउँछ । 

एउटै समाजमा बस्नेहरूको चिल्ला बसाइ र कुराले घरीघरी मन कुटुकुटु काटिरहन्छ । हुनेखाने सधै हुनेखाने भइरहने यो समाजमा गरिब झन् गरिब भइरहेको हुँदोरहेछ । अहिले पनि सोच्दैछु । छोराछोरी जेनतेन पढाएर नेपालमै केही गर्न सक्ने बनाऊँ । हामी भए पनि नभए पनि भाग्यलाई दोष दिन लागि रहन्छौं । तर, छोराछोरीलाई कर्म गर केही न त केही होला भनेर सम्झाउने गर्छु । 

म मेरो आफन्तलाई बढी दक्षिणा दिन पनि सक्दिन । मैले जेनतेन कमाएको दुईचार हजारले दसैँतिहार सिद्ध्याउनु पर्छ । मेरा छोराछोरीले वर्ष दिनमा दुई चारपटक मात्रै खसीको मासु खान पाउँछन् । दसैँ तिहारमा काटिने खसीबोकाजस्तै मेरा छोराछोरीका सपना पटकपटक मैले काट्नु परेको छ । उनीहरूले भनेअनुसारको लुगाफाटो किन्न सकिएको छैन । उनीहरूले भने अनुसारको खाना खुवाउन सकेको छैन । 

ऊ थप्दै थियो - साँझबिहान खान नपुग्ने मान्छे नेता भएपछि कसरी एकाएक बलेरो र स्कोर्पियोमा सवार हुन सक्छ ? उसको जीवनशैलीमा एकाएक परिवर्तन हुँदोरहेछ ।

रामबहादुरको कुरा सुनेर म झसंग भएँ । एकजना परदेशीले आफ्नो समाज र देशको यति चिन्ता गर्दो रहेछ । यसरी नै हाम्रा सबै नेताले देश र समाजको बारेमा सोचिदिएको भए सायद समाज यस अवस्थामा पुग्ने थिएन कि ? 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: आइतबार, कात्तिक १९, २०८०  ०९:३८
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Dish homeDish home
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement