site stats
बाह्रखरी :: Baahrakhari
विचार
Nabil BankNabil Bank
Sarbottam CementSarbottam Cement
कामको मेसो मिल्ने कहिले ?

नयाँ सरकारले कामको मेसो बसाउन ढिला भइसकेको छ । नागरिक सरोकारको, उपभोक्ता सरोकारको र तह मुनिका मान्छेलाई मद्दत पुग्ने कामलाई गति दिन ढिला भएको हो । ‘पर्ख र हेर‘को समय सीमा हुन्छ । आशान्वित नागरिकले कति हेर्ने ? खाँचो भएको मानिसले कति पर्खने ? 

गणतान्त्रिक प्रणालीअन्तर्गत प्रतिनिधि सभाको दोस्रो चुनाव गए मंसीरमा भयो । प्रदेशहरुको पनि त्यसैबेला निर्वाचन सम्पन्न गरियो । महिनाले भन्दा पाँच र दिनले गन्दा एक सय पच्चीस दिन बितिसके । प्रत्यक्ष जनसरोकारको सरकारी काममा अझै मेलोमेसो बसेको अनुभूति छैन । 

काम त जे पनि कामै हो । गठजोड बनाउने, बचाउने  टिकाउने र अर्कै गठजोड पुनः कायम गर्ने रस्साकस्सी पनि त कामै हो । यस्तो ‘अवसर’ निर्वाचन परिणामले दियो कि दलहरुको प्रवृत्तिले लियो ? वा दुवै मिसिए ? जे होस् यी पनि त कामै मानौ । तर, यस्तैमा पाँच महिना खती त भयो । अब कति ? 

Prabhu Bank
Agni Group
NIC Asia

सरकार बनाउन वा बिगार्न भएका कामको चर्चा र उपलब्धि नागरिक जीवनले कसरी अनुभूति गर्ला ? यहाँ त्यो कामकोभन्दा सरकारले जनताको पक्षमा गर्ने प्रभावदायी कामको कुरा हो । त्यसो त ओठे जबाफ दिन सरकार पनि जनताकै लागि बनाइने काम हो भनिएला । 

निश्चय पनि दलीय गठजोड अहिलेको व्यावहारिक राजनीतिको वाध्यता हो । सन्तुलन भएको छ । राष्ट्रपतिमा नेपाली कांग्रेस प्रस्तुत प्रतिनिधि निर्वाचित भए । प्रधानमन्त्री संघीय संसद्को तेस्रो दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (माओवादी केन्द्र) का अध्यक्षले पाए । सभामुख दोस्रो ठूलो दल नेकपा (एमाले) को भागमा पुगेको छ । 

Global Ime bank

क्रमशः तीन ठूला दलबाट राष्ट्र प्रमुख, सरकार प्रमुख र संघीय संसद् (प्रतिनिधि सभा) प्रमुख बनेका छन् ।

‘मुखिया’हरुको पदीय सन्तुलन भन्नुपर्ला ? विचारको धरातल भने तीनैजनाको भिन्नाभिन्नै छ । माओवादी केन्द्र र एमालेको अघिल्तिर झुण्ड्याइएको फुर्के ‘कम्युनिस्ट’बीच सैद्धान्तिक भिन्नता कति छ ? त्यो अन्तर भने उनीहरुबाटै स्पष्ट पारिएको छैन । 

त्यसरी नै पाँच महिना बिते । अझै एक महिना यसरी नै बित्ने लक्षण छ । गठजोडको सरकारी ‘धार्नी’बनाउनै वा पुर्याउनै छ । त्यसपछि प्रादेशिक सरकारको बनोटमा समय खर्च हुने नै छ । अनि प्रदेश प्रमुखतिर पनि संघीय सरकारको नजर जाला । त्यहाँका सभामुख र उपसभामुखहरु पूर्व बन्डामा परिसकेका छन् । उपराष्ट्रपति जसपा र उपसभामुख रास्वपाले लिइसके । मिलेका जति भए, बाँकी हिस्सेदारी मिलाउन गठबन्धनको गाँठो टन्किएको छ । 

संघीय सरकारको संरचनालाई पूर्णता दिने बेला नै यी सबै तहका पदमा गठजोडको चोचोमोचो मिलाइने निश्चित छ ।

यसबाहेक सजिलै सरकारी समीकरण मिल्नेवाला छैन । भनिने छ – शक्तिको बाँडफाट । कुनै ठक्कर नआई समय सहजै बिते कमसेकम सरकारी चोचोमोचो मिलाउन थप एक महिना लाग्ने त होला ?

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाललाई दस दलले समर्थन दिएका छन् । फेरि कुनै एक दलले दिएको समर्थन फिर्ता लिएँ भनेमा प्रधानमन्त्रीले पुनः विश्वासको मत माग्न समय खर्चनुपर्ने हो कि ? बेठेगान राजनीतिमा ठेगानको के कुरा गर्नु ? 

समय बर्बादीको यस्तो उहापोहले हौसियको उदाहरणमा–राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) का महारथीको एक टोली झापा पुगेर भूतपूर्व राजा ज्ञानेन्द्रको मन्त्रणा लिएर राजधानी फर्केको छ । तिनले थप्ने थप उछित्तो कस्तो हुन हो ? सबैले हेर्नु छ । 

धर्मको राजनीति हुँदैन । राजनीतिको धर्म व्यापक वा सर्वपक्षीय हुन्छ, हुनुपर्छ । राजतन्त्र राजनीति होइन । त्यसले कुनै सिद्धान्त र वादको प्रतिनिधित्व गर्दैन । बेलायत र जापानलगायतका राजसंस्था त्यहाँको प्रणालीमा समाहित भएका हुन् । संरक्षक बसेका हुन् । नेपालको राज‘तन्त्र’ले यही बाटो बिरायो वा बिराइसक्यो । 

राजतन्त्र वा संस्था स्वयं कुनै सिद्धान्तको प्रतीक र वादको प्रवक्ता होइन । जहाँ कठोर राजतन्त्र छ, त्यहाँ शासन छ, सिद्धान्त छैन । बढी भए ती विकास र राष्ट्रियताको कुरा उराल्न व्यस्त, मस्त हुन्छन् । राप्रपा यस्तै कुतर्कको पोषित प्रवक्ता भएको हो ।     

नेपाली जनताले चाहे जे पनि होला । कुरा नेपाली जनताले के चाहने भन्नेमा आधारित छ । विश्वमा सफल मानिएको लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई जरा गाड्न नेपालमा किन मुस्किल भएको हो ? यही मुस्किलको जमिनमा भाउँतोहरुको उभार हुने गरेको हो । तर, सरकारले गर्नुपर्ने कामको लागि शिक्षा लिने विषय यस्तै भाउँतोहरु पनि हुन् । 

यतिका समय सरकार बनाउनै ‘बितेको समय’ कसैका लागि प्रिय होइन । जीवनको पलपल बितेका छन् । तर, लोकतन्त्र विरोधीलाई भने अवसर होला ? सरकारको प्रतिविम्ब नेपाली जनताले कामको परिणाममा खोजेको हो । जो नागरिक सरोकारसँग प्रत्यक्ष जोडिएको पनि होस् । 

कुनै पनि सरकारले रातरात सबै परिवर्तन ल्याउन सक्ने होइन । तर, सकारात्मक सन्देश र अनुभूति दिन सरकार गतिशील हुने हो । नागरिकमा भरोसा बढाउने काम क्रमशः गर्दै जाने हो । यस्तै काम गर्न यहाँ ढिला हुने भो भनिएको हो । ढिलामात्रै किन ? विगतमा त बिगारसमेत भयो नि । 

प्रधानमन्त्री दाहाललाई विश्वासको मत पुनः हासिल भएको छ । गठजोडको प्रमुख दल नेपाली कांग्रेसका सभापतिसमेत शीर्ष पदाधिकारीले यो गठबन्धन पाँच वर्षसम्म कायम रहने बताएका छन् । ठीक कुरा हो । नेपाली जनता पनि चाहन्छन् यही । 

सरकारको नेतृत्व फेरिएला तर आवधिक निर्वाचनसम्म यही गठजोडको स्थिरता कायम हुनु गठबन्धनप्रति विश्वासको वातावरण बन्नु हो । विकास कार्य अवरुद्ध हुनुभएन । सेवा प्रदाय चुस्त, दुरुस्त हुनै पर्यो । भनिन्छ नि – सुशासन, पारदर्शिता र भ्रष्टाचार नियन्त्रण परिणाममै जनताले हेर्न र भोग्न पाउनु पर्यो । चाँडैचाँडै सरकार फेर्ने खेल वाञ्छित होइन, छैन ।  

यसका लागि स्थायी सरकार भनिने कर्मचारीतन्त्र सदा क्रियाशील र इमानदार भए धेरै सुधार हुन्छ । काम रोकिँदैन । योजना, कार्यक्रम, स्वीकृत बजेट र तीसम्बन्धी नीति त पहिले नै तय भएका हुन्छन् । अनि किन काम रोक्नुपर्यो ? यी त कस्ता भने पाएसम्म राजनीति गर्ने अर्थात् सरकार फेरिने सुँइको पाए सबै काममा लत्तो छोड्ने, च्याँखे थाप्ने । 

अनुभवीहरु भन्छन्– सरकारका मन्त्री फेरिनेबित्तिकै पहिलेका योजना, कार्यक्रम र नीति सबै अलपत्र छाडिन्छन् ।

व्यक्ति फेरिए पिछ्छे ती काम सबै फेरिन्छन्, निमोठिन्छन् । एवं रीत नेपालका मन्त्रालय चलाइन्छन् । सरकारमा अविच्छिन्न उत्तराधिकारको दायित्वबोध र संस्कार छैन । कामको लय नै मिल्दैन, मिलाइने जिम्मेवारी बोध नै छैन । अनुभवीका यस्ता भनाइ अजब, गजब छैनन् त ? कामै रोकिने । 

सबैले भन्ने गरेको राष्ट्रिय हित इमानमा पनि हो भने सबैले जनताको काममा मेसो बसाऊ, तीव्रता देऊ, सहज बनाऊ र परिणाममा देखाऊ । यसैमा हुन्छ राष्ट्रिय हित । इमानविनाको वकवास र परिणामविनाको ढाढस धेरै भइसक्यो ।        
 

NIBLNIBL
प्रकाशित मिति: बिहीबार, चैत ९, २०७९  ०८:१७
Sipradi LandingSipradi Landing
worldlinkworldlink
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Ncell Side Bar LatestNcell Side Bar Latest
Bhatbhateni IslandBhatbhateni Island
cg detailcg detail
Kumari BankKumari Bank
Shivam Cement DetailShivam Cement Detail
Maruti cementMaruti cement
ICACICAC