Skip Advt.

अन्तर्वार्ता

बीपी कोइरालालाई न्याय गर्न ‘तीन घुम्ती’

बीपी कोइरालालाई न्याय गर्न ‘तीन घुम्ती’
 

सुशान्त कार्की 

नायक, तीन घुम्ती  

 

साहित्यकार तथा पूर्वप्रधानमन्त्री बीपी कोइरालाको बहुचर्चित उपन्यास ‘तीन घुम्ती’ अहिले चर्चाको शिखरमा छ । गत शुक्रबारदेखि प्रदर्शन आरम्भ भएको चलचित्रमा बीपीले आफ्नो उपन्यासमा एक महिलाले आफ्नो जीवनका तीन महत्वपूर्ण घुम्ती र तत्कालीन पञ्चायती व्यवस्था विरुद्धको कथा समेटिएको छ । बाबुराम ढकालले निर्देशन गरेको चलचित्रमा गरिमा पन्त, सुशान्त कार्की, ध्रुव दत्त, मदनदास श्रेष्ठ, लक्ष्मी गिरीलगायतका कलाकारले अभिनय गरेका छन् । चलचित्र निर्माण युनिट अहिले चलचित्रको प्रोमोसनका लागि दौडधूपमा छ । गरिमा पन्त र धु्रव दत्त नेपाल बाहिर रहेकाले निर्देशक ढकाल र नायक कार्की सञ्चारमाध्यममा अन्तर्वार्ता दिन व्यस्त छन् । ‘जलजला’, ‘विन्दास’ र त्यसको सिक्वेल, ‘सपना तिम्रो मेरो’, ‘मिस्टेक’मा नायकका रुपमा काम गरेका कार्की आफ्नो करियरमा ‘तीन घुम्ती’ टर्निङ प्वाइन्ट भएको बताउँछन् । ‘सुन्तलीलाई भगाई लग्यो झिल्केले’ र ‘चर्खा’मा अभिनय गरेका नायक कार्कीसँग ‘तीन घुम्ती’का विषयमा केन्द्रित रहेर नरेश फुयाँलले गरेको कुराकानी : 

 

‘तीन घुम्ती’ उपन्यासको जुन लोकप्रियता थियो त्यसलाई चलचित्रमा उतार्दा त्यसको कथालाई न्याय भएजस्तो लाग्छ तपार्इंलाई ?

केही दिन अघि मात्रै पनि हामीले विग सिनेमामा पनि यो चलचित्र प्रदर्शन गरेका थियौं । त्यहाँ वरिष्ठ चलचित्रकर्मी र वरिष्ठ पत्रकारहरु आएर पुरै तीन घण्टा बसेर हेर्नुभयो । सबैले राम्रो भनेर प्रतिक्रिया दिनुभयो । वीपी कोइरालाको उक्त गरिमामय उपन्यासलाई चलचित्रमा उतार्दा अझै न्याय भएको बताउनु भएको थियो । विभिन्न साहित्यकारहरुका कृतीमा यसअघि बनेको चलचित्रभन्दा ‘तीन घुम्ती’ राम्रो बनेको उहाँहरूको प्रतिक्रिया थियो । हलहरुमा दर्शकको उपस्थिति हेर्दा त्यसले पनि पुष्टि गर्छ चलचित्र राम्रो बनेको छ भन्ने । 

 

चलचित्रमा ‘इन्द्रमायाँ’ भन्ने पात्र काठमाडौंकी नेवार समुदायकी हुन् । तर, चलचित्रमा आर्यन फेस गरिमा पन्तलाई उभ्याइदिनु भयो । चलचित्र यहीँ चिप्लिएन ? 

जुन जाती वा भाषाको पात्र छ त्यही चाहिन्छ भन्ने छैन । यदी अर्को कुनै जाती वा भाषाको व्यक्तिले न्याय गर्न सक्छ भने उसलाई खेलाउन सकिन्छ । त्यसैले यही अनुहारलाई हेरेर मात्र निष्कर्षमा पुग्नु हुँदैन । ‘इन्द्रमाया’ नेवार समुदायकी महिला भए पनि उनी ब्राह्मण समुदायसँग विवाह गर्छिन् । त्यसो हो भने त्यहाँ दुई जना पात्र उतार्नु पर्ने हुन्छ । ‘इन्द्रमायाँ’ भन्ने पात्रलाई गरिमाजीले न्याय गर्नु भएको छ । दर्शकलाई पूरै चलचित्र हेर्दा कहीँ पनि उहाँको अभिनय र पात्र चयनका विषयलाई लिएर आलोचना गर्ने ठाउँ देखिँदैन । 

 

युग हाँक्ने कृती चलचित्रमा परिणत भएर आउँदा फिका भएर आउने गरेको टिप्पणी छ नि !

जति चलचित्र उपन्यासमा बने, त्यसमा समय सन्दर्भ पनि नमिलेको हुनसक्छ । जुन समयमा कृती लेखिए त्यो त्यही समयको कथा हो । तर, कृती लेखिएको ५० औं वर्षपछि चलचित्र बन्दा समयसान्दर्भिक नभएको जस्तो लाग्नसक्छ । तीन घुम्तीको विषयमा भने जति पनि आलोक, समालोचक तथा समीक्षकले हेर्नु भयो सबैले राम्रो भनेर भन्नु भएको छ । व्यवसायीक रुपले हेर्दा पनि सबै हलहरु हाउसफुल भएका छन् । अरुको हकमा के भयो त्यो अरुले नै भन्ने कुरा भयो । तर अहिलेसम्मको तथ्यले ‘तीन घुम्ती’ भने सबै हलहरुमा हाउसफूल हुनुले व्यवसायिक रुपमा पनि सफल रह्यो भनेर भन्न सकिन्छ ।

 

‘तीन घुम्ती’ व्यवसायिक चलचित्र हो ?

हो । यसमा शंका गर्नु पर्ने ठाउँ छैन । यदी व्यवसायिक हुँदैन थियो भने त्यहाँ हामीले गीत राख्दैन थियौं होला । हलसम्म पुगेका दर्शकलाई सामाजिक सांस्कृतिक विषयको जानकारीसँगै मनोरन्जन पनि प्रदान गर्नुपर्छ भनेर गीत समावेश गर्यौं । इतिहाससँग जोडिएको यो कथासँगै व्यवसायिकता पनि अपनाएर जोडिएको चलचित्र बनेको छ, ‘तीन घुम्ती’ ।  

 

‘तीन घुम्ती’ मा कथा के छ, सबैलाई थाहा छ । दर्शक के हेर्न पैसा र समय खर्चिएर हलसम्म पुग्ने ?

यो चलचित्र हेर्नु पर्ने दुई वटा कारण छन् । पहिलो–कलाकारको प्रस्तुती । दोस्रो–उपन्यासलाई कसरी चलचित्रमा उतारिएको छ भन्ने थाहा पाउन । निर्देशकले कसरी पात्रलाई चलचित्रमा प्रस्तुत गरेका छन् र  उपन्यासका पात्रलाई चलचित्रका पात्रले न्याय गरेका छन् कि छैनन् भन्ने जान्न पनि यो चलचित्र हेर्नुपर्छ । अर्को कुरा चलचित्र हेर्नु र किताव पढ्नुमा केही न केही फरक त हुन्छ नै । 

 

कृतिमा आधारित चलचित्रमा काम गर्न सजिलो कि मुलधारका चलचित्रमा ? 

म सँधै चुनौती मोल्न रुचाउने मान्छे । मैले धेरै व्यावसायिक चलचित्रमा काम गरेँ । तर यो भोलिका पुस्ताले पनि सम्झने चलचित्र हो । त्यसैले मैले चुनौतीलाई स्वीकार गर्दै अवसरका रुपमा यसलाई लिएर काम गरेँ । अरु चलचित्रभन्दा यसमा म बढी सन्तुष्ट छु । व्यावसायकि चलचित्रमा प्रायः समसामयिक विषय हुन्छ र केही सजिलो हुन्छ । तर, यस्ता खालका चलचित्रमा आफ्नो परिवेशभन्दा परको वा पहिलेको विषय हुँदा काम गर्न केही अफ्ठ्यारो हुन्छ । हामीले यसमा न्याय गरेका छौं । कृतिमा आधारित चलचित्रमा काम गर्दा जोखिम बढी हुने भएकाले दबाब चाँही बढी हुँदोरहेछ । 

 

कुनै समयमा चलिसकेका कृतिलाई चलचित्र बनाउनु राम्रो अभ्यास हो ?

ऐतिहासिक तथा सामाजिक सांस्कृति कृतिमा अब्बल र पाठकको मन जितेका पुस्तकलाई चलचित्र बनाउनु राम्रो जस्ता लाग्छ । चलचित्र हेर्ने सबैले पुस्तक पढेको हुन्छ भन्ने हुँदैन । ‘तीन घुम्ती’ कै कुरा गर्दा हिजो म स्वयम चलचित्र हेर्न हल पुगेको थिँए । त्यहाँ ‘तीन घुम्ती’ पढेका, ४० वर्ष उमेर कटेका धेरै देखेँ । यसको अर्थ बिरलै हलसम्म पुग्ने व्यक्तिहरु पनि यस्ता चलचित्रहेर्न रुचाउनुहुन्छ भन्ने हो । 

  

 

    

 

 

 

 

 

 

      

 

तपाईंको मत