बाह्रखरी
भर्खरै
sticky  ncell
Samsung
Daraz
British college
Samsung
Daraz
British college
देश प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Jagadamba Group
Jagadamba Group
सफाइका लागि राखिएका पानीका स्रोत डम्पिङ साइट बनेपछि...  सरकारी कार्यालयमा नै प्रयोग भएनन् अनुदानका धारा–ट्यांकी 
Godraj nepal
Godraj nepal
अस्मिता रिजाल
बाह्रखरी - अस्मिता रिजाल आइतबार, फागुन १६, २०७७
Laxmi Bank
Laxmi Bank

काठमाडौं । काठमाडौंको वीर अस्पताल । अस्पताल प्रयोगशालाको ठ्याक्कै पछाडि हात धुनका लागि एउटा पानीट्यांकी राखिएको छ । तर, पानी भरिएको छैन । ट्यांकीमा बेसिनसहितको धारा जडान छ । धाराको टुटी भाँचिएको अवस्थामा छ ।

सँगै जोडिएको शौचालय प्रयोग गरेपछि सेवाग्राही ट्यांकी भएतिर पल्याकपुलक हेर्छन्, हात धुन खोज्छन् । अस्पतालको सफाइ विभागमा कार्यरत् कर्मचारी सम्झाउँछन्, ‘‘यसमा त पानी आउँदैन नि ! उहिलेदेखि थन्किएको ।’’

कोभिड–१९ महामारीका समयमा हात धुने अभियानअन्तर्गत रोटरी क्लब अफ नेपालले उपलब्ध गराएको पानीट्यांकी मुस्किलले तीन महिना प्रयोग  भए । तर, त्यसपछि अस्पताले मर्मतमा चासो देखाएन ।

Agani Group

सिंहदरबार पश्चिम गेटको विपरीतमा जिल्ला समन्वय समितिलगायतका केही सरकारी कार्यलयहरु छन् । ती कार्यालयका लागि प्रांगणमा नै पानीका ट्यांकीहरु राखिएको छ । वाटरएड, यूकेएडलगायतका निकायको सहयोगमा सरकारले राखेका यी ट्यांकीहरु पनि प्रयोगविहीन छन् । ट्यांकीमा जडान गरिएका धारामा पानी आउँदैन । हात धुन राखिएको साबुनको ठाउँमा रित्तो बोतल झुन्ड्याइएको छ । कार्यालय परिसरमा भेटिएका एक कर्मचारी भन्छन्, प्रयोग त पानी भरेर राखे त हुने हो । तर, यो धारामा आउने काम नै पर्दैन ?’’

काठमाडौंको व्यस्त थापाथली चोकमा काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेल)को ट्यांकी राखिएको छ । टयांकीमा सरकारको नाममा सन्देश टाँसिएको छ– साबुन पानीले नियमित हात धोऔँ, कोरोनाभाइरसको संक्रमणबाट आफू र अरुलाई पनि बचाऔँ । ट्यांकीमुनिको बेसिनभरि प्लास्टिक र फोहोरहरु जम्मा भएको छ ।

sarbottam cement

स्वास्थ्य सेवा विभाग परिसरको एक कुनामा रोटरी क्लबले राखेको हात धुने धारा छ । धारामा नियमित पानी चुहिइरहन्छ । छेवैमा भएको साबुन र स्यानिटाइजर जस्ताको तस्तै छ । विभागका कर्मचारीलाई त्यो धारासम्म पुग्न पायक पर्दैन । धाराको वरिपरि लेउ जमेको देखिन्छ ।

यी केही उदाहरणीय घटना मात्रै हुन् । हात धुने अभियानका लागि राखिएका अधिकांश धाराहरुको हालत अहिले सहरभरि यस्तै छ । कोभिड–१९ को उच्च जोखिम भएको अवधिमा नेपाल सरकारसँगै  दातृनियकाहरुले देशैभर विभिन्न  सार्वजनिक स्थालमा पानीट्यांकी र धारा जडान गरेका थिए । संक्रमणबाट जोगिन खासगरी हात धुने प्रयोजनका लागि राखिएका अधिकांश धारा अहिले भने प्रयोगविहीन भएका छन् ।

दातृनिकायको लाखौँ लगानी, उपलब्धि कति ? 
काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेडले काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै कोभिड अवधिमा ५० भन्दा बढी स्थानमा धारा–ट्यांकी जडान गर्‍यो । सम्बन्धित स्थानीय निकायलाई संरक्षण र व्यवस्थापनको जिम्मा दिइयो । तर, अहिले आधाभन्दा बढी धारा–ट्यांकी थन्किएको अवस्थामा छन् । न सम्बन्धित निकायले तिनको व्यवस्थापनमा चासो देखाए न आममानिसले सही प्रयोग नै गरे । केयूकेलका प्रवक्ता प्रकाशकुमार राई भन्छन्, ‘‘हामीले एक चरणको अनुगमन गरेका थियौँ । प्रयोग नभएका ठाउँहरुमा मर्मत–सम्भार पनि गरिरहेका छौँ । तर, सबै ठाउँमा नियमित पानी पुर्‍याउन भने नसकेकै हो । कतिपय सार्वजनिकस्थलमा राखिएका धारा–ट्यांकीको अनुगमन दाता आफैँले गरिरहेका छन् ।’’

रोटरी क्लब अफ नेपालले कोभिड–१९ को अवधिमा सरसफाइ शीर्षकमा मात्रै १० लाख रुपैयाँ खर्च गर्‍यो । क्लबमार्फत् काठमाडौं उपत्यकाभर ३५ स्थानमा धारा–ट्यांकी जडान गरिएको छ । क्लबका सर्भिस प्रोजेक्ट डाइरेक्टर राजेन्द्र गौतमका अनुसार पहिलोपटक गरिएको अनुगमनमा सार्वजनिकस्थलमा धाराकोे प्रयोग प्रभावकारी भएको पाइयो । तर, अधिकांश अस्पतालहरुले  नियमित प्रयोग गरिएको पाइएन । एकपटक बिग्रिएपछि मर्मतको जिम्मा नलिने, ‘मर्मत–सम्भार हाम्रो स्रोतभन्दा बाहिर’ रहेको भन्दै पन्छिने गरेको अनुभव गौतमले सुनाए । ‘‘यस्ता सानातिना खर्च त अस्पतालहरुको नियमित खर्चभित्रै पर्नुपर्ने होजस्तो लाग्छ । तर, डोनेसनमा आएको सामानको माया लाग्दैन रहेछ सार्वजनिक निकायहहरुलाई । एकपटक अनुगमन गर्‍यो, अर्कोपटक जाँदा फेरि उस्तै देखिन्छ ।’’

कार्यालय परिसरमा राखिएका धाराको जिम्मा सम्बन्धित कार्यालयलाई नै दिइएको छ । अन्य सार्वजनिकस्थलमा राखिएका धारा–ट्यांकीको अनुगमन तथा व्यवस्थापन भने दातृनिकाय आफैँले गर्दै आएका छन् । तर, अधिकांश सरकारी कार्यालयमा नै अनुदानका सामानहरुको दुरुपयोग भएपछि दातृनिकायहरु पनि असन्तुष्ट देखिन्छन् ।

अधिकांश सार्वजनिक सेवाप्रदायक कार्यालयहरुमा कोभिड–१९ को समयमा प्रयोग भएका सामानहरु अहिले अलपत्र अवस्थामा देखिन्छन् । आफ्नो परिसरमा राखिएको धारामा साबुन र नियमित पानीको जिम्मा कार्यालयले नलिने हो भने दातृनिकायहरुले दोहोर्‍याएर सहयोग गर्ने बाटो कहाँ रहला ?

Nepal Investment bank
Sunrise bank
Nepal Investment bank
Sunrise bank
आइतबार, फागुन १६, २०७७ मा प्रकाशित
TATA Landing
TATA Landing
प्रतिक्रिया दिनुहोस्